Phát triển "mỗi xã một sản phẩm"
Quy hoạch đồng bộ, sản xuất theo chuỗi giá trị
Cập nhật lúc10:52, Thứ Bảy, 03/06/2017 (GMT+7)

Trong triển khai chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) năm 2017 và những năm tiếp theo trên địa bàn thành phố, một trong những giải pháp để phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân là việc hình thành mỗi xã một sản phẩm thế mạnh, chủ lực. Tuy nhiên, để thành công theo hướng đi này, rất cần quy hoạch bài bản, đồng bộ gắn với hình thành sản xuất theo chuỗi giá trị sản phẩm, tạo hiệu quả kinh tế cao, tránh làm hình thức, theo phong trào, gây lãng phí nguồn lực.

 

Mô hình nuôi trồng thủy sản ở xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên).

Mô hình nuôi trồng thủy sản ở xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên).

 

Nơi thuận lợi, nơi rất khó khăn

 

Cánh đồng rộng 200ha trồng thuốc lào của người dân xã Hòa Bình (Vĩnh Bảo) đang kỳ thu hoạch, tạo nguồn thu nhập lớn hơn hẳn so với trồng lúa trước đây. Chủ tịch UBND xã Hòa Bình Phạm Văn Đương chia sẻ, đây là kết quả dồn điền, đổi thửa, sản xuất tập trung thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM của xã. Năm 2010, diện tích trồng thuốc lào xã là 140ha thì nay tăng lên 200ha với 3 vùng sản xuất tập trung, năng suất tăng, giảm sức lao động. Trồng lúa trước đây thu nhập khoảng 130 triệu đồng/ha, trồng thuốc lào đạt gần 160 triệu đồng/ha. Cùng với 3 vùng trồng thuốc lào tập trung, xã Hòa Bình hình thành 30ha vùng trồng lúa chất lượng cao; 85ha ao, hồ nuôi thủy sản với 25 vùng nuôi, có vùng rộng 20 mẫu, vùng nhỏ từ 2 đến 3m. Trong đó, ở khu vực ngoài đê quốc gia, có vùng rươi tạo thu nhập cao, mỗi vụ rươi có hộ thu hơn 1 tỷ đồng.

 

Hòa Bình là một trong số các xã có sẵn sản phẩm đặc trưng để hình thành vùng sản xuất quy mô lớn, nâng cao diện tích và sản lượng. Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông- Khuyến ngư Hải Phòng Đoàn Hữu Thanh cho biết, Hải Phòng có nhiều xã thuận lợi như vậy để hình thành sản phẩm chủ lực như sản phẩm bưởi Lâm Động, cau Cao Nhân, rau Thủy Đường (Thủy Nguyên); cam Gia Luận, gà Liên Minh, xã Trân Châu (Cát Hải); hoa Đặng Cương, rau An Hòa (An Dương), thuốc lào Kiến Thiết (Tiên Lãng)…

 

Tuy nhiên, nhiều xã không có sản phẩm đặc trưng, rất khó khăn trong việc hình thành sản phẩm nông nghiệp chủ lực cho địa phương. Bí thư Đảng ủy xã Thanh Lương (Vĩnh Bảo) Lê Văn Sứng cho biết, xã có nhiều loại cây trồng, vật nuôi như cây thuốc lào, lúa chất lượng cao, cá, lợn… nhưng không có sản phẩm chủ lực trên quy mô, diện tích lớn, sản xuất tập trung cho năng suất và giá trị kinh tế cao. Đây cũng là thực trạng của hàng chục xã trên địa bàn thành phố trong quá trình tái cơ cấu, sản xuất nông nghiệp tập trung thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới ở các huyện An Dương, Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, An Lão, Kiến Thụy, Thủy Nguyên, Cát Hải.

 

Theo ông Đoàn Hữu Thanh, khó khăn chung đối với quá trình hình thành sản phẩm chủ lực, đặc trưng là không có đầu ra ổn định cho sản phẩm, thiếu liên kết chặt chẽ giữa người nông dân và doanh nghiệp. Người dân vì lợi trước mắt sẵn sàng phá hợp đồng; doanh nghiệp cũng chưa sẵn sàng chia sẻ hài hòa lợi ích kinh tế, vẫn tranh thủ kiếm lời tối đa trên vai người nông dân từ khâu cung cấp giống, vật tư nông nghiệp…

 

Gắn với chuỗi giá trị sản phẩm

 

Đối với các xã có sản phẩm đặc trưng, truyền thống, sẽ thuận lợi hơn trong phát triển sản phẩm chủ lực. Nhưng với các xã khác, việc hình thành sản phẩm chủ lực rất khó khăn, cần sự hỗ trợ từ chọn sản phẩm đến kỹ thuật, tiêu thụ và thị trường theo chuỗi giá trị gia tăng. Mô hình trồng dưa kim cô nương ở xã Tân Hưng (huyện Vĩnh Bảo) là một trong những cách làm hiệu quả có thể nhân rộng. Phó chủ tịch UBND xã Tân Hưng Phạm Huy Thiêm cho biết, xã chuyển đổi diện tích cây trồng, tăng diện tích trồng dưa kim cô nương cho thu nhập cao lên 70ha, đạt năng suất khoảng 1 nghìn quả/sào, cho doanh thu 16 triệu đồng/sào (trước trồng lúa đạt 1 triệu đồng/sào). Để có kết quả đó, từ năm 2013, Trung tâm Khuyến nông- khuyến ngư Hải Phòng hỗ trợ xã đưa cây dưa kim cô nương vào sản xuất theo chuỗi giá trị, kết nối đầu vào và đầu ra, hỗ trợ từ hỗ trợ kỹ thuật đến liên kết tiêu thụ sản phẩm; quảng bá, xúc tiến thương mại để ký kết đầu ra với các siêu thị, chuỗi bán hàng.

 

Đề án Phát triển sản phẩm nông nghiệp chủ lực, đặc trưng giai đoạn 2017- 2025 đưa ra các giải pháp đầu tư và có cơ chế khuyến khích các tổ chức, cá nhân tích tụ ruộng đất với cơ chế hỗ trợ cụ thể; có quy hoạch vùng sản xuất tập trung cây chủ lực mẫu ở mỗi huyện, xây dựng thương hiệu cho một số nông sản đặc sản, ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, xúc tiến thương mại… Để phát triển mỗi xã một sản phẩm chủ lực trong xây dựng nông thôn mới, điều rất quan trọng là tạo liên kết chặt chẽ giữa người dân và doanh nghiệp trong sản xuất theo chuỗi giá trị, từ cung ứng giống, hỗ trợ kỹ thuật đến thị trường tiêu thụ sản phẩm, khả năng xúc tiến thương mại. Mỗi địa phương tùy theo điều kiện và hoàn cảnh cụ thể, cần lựa chọn ra những sản phẩm có lợi thế, có thị trường; lấy người dân, các hộ gia đình là chủ thể để sản xuất, lấy doanh nghiệp, hợp tác xã làm động lực trong việc tổ chức sản xuất, tìm kiếm thị trường.

 

Trung tâm Khuyến nông- Khuyến ngư Hải Phòng tham mưu Sở Nông nghiệp - PTNT xây dựng đề án, đang hoàn thiện để trình thành phố phê duyệt Quy hoạch phát triển sản phẩm chủ lực, đặc trưng của thành phố giai đoạn 2017-2025, định hướng đến 2030. Theo đó, toàn thành phố hình thành 81 sản phẩm trong đó có 34 sản phẩm trồng trọt, 17 sản phẩm chăn nuôi và 30 sản phẩm thủy sản. Từ đó phân bổ sản phẩm theo địa bàn huyện, quận rồi đến các xã, liên xã. Mục tiêu trên phù hợp với kế hoạch thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2017-2020 của UBND thành phố. Theo đó, hình thành các khu, vùng sản xuất nông nghiệp tập trung ứng dụng công nghệ cao, sản xuất sản phẩm nông sản, thủy sản và các sản phẩm chủ lực, có tính đặc trưng và có giá trị kinh tế cao, tổ chức liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm; xây dựng nhãn mác cho 100 sản phẩm, tập trung vào 4 nhóm nông sản chủ lực: rau, hoa, gà, tôm.

 

 

Bài và ảnh: Phạm Lượng

 

.