Lơi lỏng giám sát tuân thủ pháp luật bảo vệ môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản
"Kẽ hở" để doanh nghiệp vi phạm kéo dài
Cập nhật lúc09:45, Thứ Năm, 26/10/2017 (GMT+7)

Quy định đã có, nhưng hiện vấn đề công tác kiểm soát việc tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường tại khu vực khai thác khoáng sản chưa được thực hiện hiệu quả cao, để xảy ra tình trạng ô nhiễm khiến người dân bức xúc. 

 

Công ty xi-măng Chinfon là một trong số ít doanh nghiệp tuân thủ nghiêm túc quy định bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản.  Ảnh: Duy Thính

Công ty xi-măng Chinfon là một trong số ít doanh nghiệp tuân thủ nghiêm túc quy định bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản.

Ảnh: Duy Thính

 

Quy định nhiều, kết quả đạt thấp
 
Phó Phòng Khoáng sản- Sở Tài nguyên-Môi trường (TNMT) Nguyễn Thị Thu Hằng thông tin: Sở  vừa có đợt kiểm tra hoạt động của 6/12 DN mới được cấp giấy phép khai thác trong 2 năm 2015-2016. Các DN này đều lập báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được cơ quan chức năng phê duyệt. Tuy nhiên, DN thực hiện chưa triệt để, đầy đủ những nội dung BVMT cam kết, như chưa lập phương án cải tạo, phục hồi môi trường, chưa lập báo cáo kết quả vận hành các công trình BVMT phục vụ các giai đoạn vận hành dự án, quản lý chất thải chưa đúng quy định; giám sát môi trường chưa bảo đảm yêu cầu. 
 
Tại hội thảo “Hoạt động khoáng sản trên địa bàn thành phố trong sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội thành phố gắn với bảo vệ cảnh quan, môi trường và phát triển bền vững” do Hội Bảo vệ môi trường (BVMT) thành phố vừa tổ chức, thạc sĩ Nguyễn Đức Tùng (Viện Môi trường và phát triển bền vững) nhận xét: việc kiểm soát ô nhiễm và suy thoái môi trường do khai thác khoáng sản được nêu trong nhiều nghị quyết của HĐND và UBND thành phố, cũng được đề cập trong chiến lược BVMT của thành phố. Nhưng hiện nay, các vấn đề ô nhiễm môi trường tại khu vực khai thác khoáng sản, nhất là các mỏ ở huyện Thuỷ Nguyên ngày càng khiến người dân bức xúc. Ô nhiễm không khí là vấn đề lớn ở tất cả các khu vực khai thác khoáng sản, hàm lượng bụi ở khu vực mỏ khai thác khoáng sản vượt tiêu chuẩn từ 1,5 đến 10 lần; ô nhiễm do độ ồn cũng ở mức nghiêm trọng. 
 
Thời gian qua, nhằm nâng cao hiệu quả công tác BVMT trong hoạt động khai thác khoáng sản, thành phố ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật, mới nhất là: “Đề án điều chỉnh quy hoạch thăm dò, khai thác và sử dụng khoáng sản trên địa bàn thành phố”; Chỉ thị 03 về tăng cường kiểm tra vi phạm pháp luật về khai thác, vận chuyển, tập kết kinh doanh cát sỏi trên các tuyến sông, cửa biển; Kế hoạch 3992/KH-UBND của UBND thành phố thực hiện chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường hiệu lực thực thi chính sách, pháp luật về khoáng sản…Song việc triển khai các quy định trên hiệu quả thấp, tình trạng vi phạm quy định pháp luật BVMT của DN khai thác khoáng sản vẫn tiếp diễn. 
 
Đáng chú ý, việc DN thực hiện chưa đầy đủ, nghiêm túc những nội dung BVMT đã cam kết thực hiện với cơ quan chức năng diễn ra từ nhiều năm nay. Qua công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm tra hằng năm của Sở TNMT cho thấy trong số các đơn vị được cấp phép khai thác khoáng hiện nay, trừ một số doanh nghiệp như các công ty Xi-măng Chinfon, CP Vicem Hải Phòng, CP xi-măng Tân Phú Xuân, còn lại hầu hết các đơn vị khai thác khoáng sản chưa thực hiện đầy đủ các nội dung báo cáo ĐTM.
 
Nguyên nhân của tình trạng này là công tác giám sát việc tuân thủ pháp luật BVMT của DN sau cấp giấy phép khai thác còn kém hiệu quả. Theo Phó giám đốc Sở TNMT Trần Văn Phương: Sự phối hợp giữa Sở TNMT với các ngành chức năng liên quan, chính quyền địa phương chưa chặt chẽ. Việc ngăn chặn, xử lý hành vi vi phạm BVMT trong hoạt động khoáng sản thiếu đồng bộ, kém hiệu quả. Công an thành phố có hoạt động kiểm tra, truy bắt, ngăn chặn, xử lý hoạt động khai thác trái phép và hành vi vi phạm pháp luật BVMT trong hoạt động khai thác khoáng sản nhưng chưa thường xuyên, quyết liệt, chưa chấm dứt được sai phạm.
 
Phối hợp giám sát, kiểm tra thường xuyên
 
Nhằm khắc phục tình trạng trên, Sở TNMT đang phối hợp cùng các sở, ngành, UBND các quận, huyện nơi có hoạt động khai thác khoáng sản thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn DN thực hiện đúng, đủ quy định của Luật BVMT, Luật Khoáng sản và pháp luật khác có liên quan. Đặc biệt, theo Nghị định 158/2016/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phải lắp camera giám sát về quy mô, khối lượng khai thác. Cùng với đó, sở yêu cầu DN lắp camera giám sát môi trường tại các khu mỏ, khu vực phát sinh nhiều chất thải ô nhiễm. Camera giám sát được kết nối với trung tâm điều khiển tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường đặt tại Sở TNMT. Thực hiện chủ trương này, sở thông báo đến các DN, trên cơ sở đó, tiến hành khảo sát, xác lập số lượng, vị trí lắp đặt camera giám sát đối với từng DN cụ thể. 
 
Bên cạnh đó, UBND cấp huyện nơi có hoạt động khai thác khoáng sản như Thuỷ Nguyên, An Lão, Cát Hải, Đồ Sơn,…thực hiện trách nhiệm quản lý, bảo vệ theo phân cấp, đặc biệt là những DN do UBND cấp huyện ký xác nhận cam kết BVMT; thường xuyên tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật BVMT trong khai thác khoáng sản, xử lý nghiêm các vi phạm. DN ý thức, chủ động thực hiện, đúng, đủ các cam kết BVMT trong báo cáo ĐTM, cam kết BVMT được duyệt.
 
Để giảm thiểu tác động xấu đến môi trường do hoạt động khai thác khoáng sản, thạc sĩ Nguyễn Đức Tùng đề xuất cần quy hoạch tốt các vùng mỏ khoáng sản, chỉ cấp phép khai thác cho các khu mỏ có khoảng cách xa các khu dân cư và các công trình kiến trúc, tôn giáo, quốc phòng từ 1000 m trở lên. Quản lý chặt chẽ về môi trường và an toàn ở các mỏ đá đang và sẽ được khai thác. Triển khai các giải pháp công nghệ phù hợp để hạn chế chấn động do nổ mìn và ô nhiễm do tiếng ồn và ô nhiễm bụi trong quá trình khai thác, vận chuyển.      
 
Nguyên Mai
 
.