Để “Xây dựng Hải Phòng - thành phố không khói thuốc lá” như mong muốn, thì phải bắt đầu từ mỗi khu phố, ngôi làng không khói thuốc. Từ kết quả của phường Vạn Mỹ (quận Ngô Quyền) mở ra một hướng tiếp cận đi đến thành công.

Đa dạng hình thức tuyên truyền

Theo Phó chủ tịch UBND phường Vạn Mỹ Trần Ngọc Quả, trong công tác phòng, chống tác hại thuốc lá, phường chỉ đạo đơn vị cơ sở tăng cường các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá, nêu rõ mục đích, yêu cầu, phương pháp, nội dung tuyên truyền và công việc cần làm, phân công rõ nhiệm vụ, trách nhiệm của ban chỉ đạo, trạm y tế và từng thành viên ban chỉ đạo thực hiện. Phường coi trọng tuyên truyền thông qua các phương tiện nghe, nhìn như: bảng tin, băng giôn, đặc biệt tăng thời lượng phát thanh qua hệ thống loa truyền thanh của phường mỗi tuần 3 lần, với các văn bản, bài viết, sáng tác… về tác hại của hút thuốc lá.

Bên cạnh đó, nhiều hình thức tuyên truyền được thực hiện một cách linh hoạt, như lồng ghép tuyên truyền tại các cuộc họp, giao ban, sinh hoạt… của các ngành, các đoàn thể. Qua đó, các cán bộ chủ chốt nhận thức rõ trách nhiệm trong việc tuyên truyền tới từng người của đơn vị mình thuộc các ban ngành, đoàn thể, trường học và 40 tổ dân phố. UBND phường chủ động phối hợp với công đoàn các cơ quan trên địa bàn phường tổ chức ký cam kết không hút thuốc lá. Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên, các nhà trường và các tổ chức lồng ghép việc tuyên truyền trong các buổi sinh hoạt câu lạc bộ, bài học và bài giảng…

Chị Đỗ Thị Kim Oanh, Hiệu trưởng Trường THCS Quang Trung cho biết: Từ năm 2009, Bộ GD-ĐT chính thức đưa tiêu chí không hút thuốc lá tại nơi làm việc và nơi công cộng vào tiêu chí thi đua của cán bộ, giáo viên. Khi UBND phường Vạn Mỹ triển khai ký cam kết không hút thuốc lá, chúng tôi rất ủng hộ. Nhà trường thường xuyên trong các giờ chào cờ, các tiết giảng như môn Giáo dục công dân, Sinh học, Địa lý, những bài văn nghị luận… có thể lồng ghép tuyên truyền tác hại của khói thuốc vào nội dung bài giảng. Hiện, 100% số cán bộ, học sinh nhà trường không hút thuốc lá.

Hội Cựu chiến binh phường Vạn Mỹ (quận Ngô Quyền) trong buổi sinh hoạt lồng ghép phòng, chống tác hại thuốc lá.

Chuyển biến tích cực

Quy mô tuyên truyền rộng, thời lượng tăng và hình thức ngắn gọn, lôi cuốn, đa dạng làm cho thông tin đến từng nhà, từng người tạo được kết quả rõ rệt. Bà Phùng Thị Kim Quy, Chủ tịch Hội Phụ nữ phường Vạn Mỹ cho biết: “Chúng tôi chủ yếu làm tốt công tác tuyên truyền, vận động hằng tháng, quý, qua việc sưu tầm tư liệu, sách, báo nói về tác hại của thuốc lá và triển khai tới từng chi hội phụ nữ, thông qua các bà, các mẹ, các chị về trực tiếp vận động người thân và gia đình hạn chế, từ bỏ thói quen hút thuốc. Thời gian đầu vận động cũng khó khăn, các chị, em phải thật tế nhị, khéo léo và rút kinh nghiệm với nhau khi tuyên truyền. Trong gia đình tôi có 6 người đàn ông, (chồng, con và cháu) đều không hút thuốc lá”. Một số chị em cũng vận động được người thân hạn chế, từ bỏ thuốc lá như chị Lê Thị Bình, chị Nguyễn Tuyết Chinh…

Ông Phạm Văn My, Tổ trưởng tổ dân phố số 9 giới thiệu: chúng tôi  thường xuyên tuyên truyền, vận động lồng ghép trong các cuộc họp, sinh hoạt chi bộ, họp các ban, đoàn thể… Riêng năm 2012, chúng tôi đưa vào quy ước tổ dân phố hạn chế và không hút thuốc lá ở các đám cưới, đám tang … đó cũng là một trong những tiêu chí để xét tổ dân phố và gia đình văn hóa. Khi tuyên truyền, chúng tôi cứ thẳng thắn nói ra ý nghĩ của mình về tác hại của khói thuốc cũng như vận động người hút thuốc dần từ bỏ thuốc lá, xây dựng môi trường trong lành cho khu phố. Đến nay, hầu hết các đám cưới, đám tang, tiệc mừng…trên địa bàn phường không mời thuốc như trước đây, hướng theo nếp sống văn hóa tại cộng đồng.

Sự thành công ban đầu về việc phòng, chống tác hại thuốc lá của phường Vạn Mỹ (quận Ngô Quyền) đáng được ghi nhận, tuy nhiên, duy trì và nhân rộng mô hình này là cả một vấn đề. Phó chủ tịch Trần Ngọc Quả cho biết thêm: Do thiếu kinh phí nên hiệu quả hoạt động tuyên truyền còn hạn chế, hầu hết tổ trưởng làm theo kiểu “vác tù và hàng tổng” nên khó bền vững. Khó nhất là tài liệu và phương tiện tuyên truyền, xây dựng các tiểu phẩm, thành lập câu lạc bộ, mô hình điểm tuyên truyền.

Để việc xây dựng môi trường không khói thuốc đạt hiệu quả như mong muốn, các cơ quan chức năng, đoàn thể tăng cường, hỗ trợ các thiết bị, tài liệu phục vụ công tác tuyên truyền, tăng kinh phí cho hoạt động này. Từ việc cần thiết là tổng kết thực tiễn, xây dựng các mô hình tại khu dân cư để các địa phương học tập nghiên cứu. Cùng với đó là có chế tài mạnh hơn, nghiêm hơn nữa, áp dụng đồng loạt tại mọi cơ quan, địa phương… thì công tác phòng, chống tác hại thuốc lá mới có chuyển biến tích cực và thành công hơn.

Thảo Anh