Thiên nhiên ban tặng Kiến An khu đồi, núi Thiên Văn với phong cảnh hữu tình. “Đất lành dân tụ” quanh triền đồi, núi này, cộng đồng dân cư sinh sống ngày càng đông, được hưởng bầu không khí trong lành, thoáng đãng từ hệ sinh thái đa dạng của khu vực núi, đồi Thiên Văn. Tuy nhiên, thời gian gần đây, người dân một số khu dân cư đang sống cùng nỗi lo sạt lở đất, đá núi.

Người dân ngõ 1174 đường Trần Nhân Tông luôn trong tình trạng lo lắng nguy cơ sạt lở đá

Mùa mưa bão là lo ngay ngáy

Tại khu dân cư Tây Sơn, phường Trần Thành Ngọ, sau những trận mưa rào rả rích nhiều ngày cuối tháng 6, người dân đi lại cực kỳ khó khăn bởi đất đỏ từ trên khu vực đồi, núi Thiên Văn theo dòng nước đổ dồn xuống  ùn ứ đặc quánh con đường trục chính. Ông Nguyễn Xuân Thừa, ở số nhà 63,  cho biết: “Lúc nào trời mưa to các hộ dân sống ở khu vực này cũng phải thường trực “be bờ” để nước mưa và đất núi không tràn vào nhà. Sau trận mưa, toàn bộ đường sá trong khu dân cư  nhuốm đất đỏ mấy ngày sau mới dọn sạch. Nhân viên môi trường đô thị quận phải sử dụng xe ô tô tải mới vận chuyển hết lượng đất trôi trên núi xuống”. Hầu hết người dân ở khu vực này khẳng định, những năm trước không có chuyện đất núi lở, theo dòng nước cuốn xuống khu dân cư, chỉ từ ngày hồ điều hòa trên núi bị phá để xây dựng khu thể thao, mới xảy ra hiện tượng này.

Cách khu dân cư Tây Sơn chừng 1km về phía đường Trần Nhân Tông, 3 ngõ liên tiếp cách nhau 200m thuộc tổ dân phố Nam Sơn 3, phường Văn Đẩu đều có biển báo khu vực nguy hiểm vì sạt lở núi. Theo biển chỉ dẫn, chúng tôi đi sâu vào các ngõ, tận mắt chứng kiến nguy hiểm đang rình rập cuộc sống của dân cư nơi đây. Tại ngõ 1174 đường Trần Nhân Tông, hiện có 15 hộ sinh sống. Ông Vũ Văn Hoan làm nghề mộc ở khu vực chân núi cho biết: “Trận mưa to cuối tháng 5- 2012, một tảng đá lớn bề ngang chừng 5-6m, dài 12-13 m từ từ sạt xuống làm vỡ một góc tường nhà xưởng. Rất may, cơn mưa vào cuối giờ chiều, thợ trong xưởng nghỉ làm, nên không ai bị thương”. Sau đó gia đình ông Hoan phải thuê người phá đá, dùng máy xúc, ủi để dọn dẹp hiện trường…7 hộ đang sống tại khu tập thể Công ty xây dựng số 5, cũng canh cánh nỗi lo các vỉa đá ven sườn đồi, núi rơi xuống nhà. Bà Vũ Thị Hòa, công nhân xây dựng nghỉ hưu cho biết: “Mưa bão to là các hộ dân trong khu tập thể đến nhà họ hàng để ở nhờ. Những hộ không có người thân, quen ở gần phải sơ tán sang hội trường Công ty xây dựng số 5”. Trận mưa mới đây, đá núi rơi xuống làm hỏng công trình phụ của 2 gia đình.

Đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”

Một số người dân sống chung quanh khu vực nhiều nguy cơ sạt lở đất, đá núi cho rằng, một số công trình trên núi phá vỡ quy hoạch gây nên hiện tượng này. Nguyên nhân có thể có nhiều, nhưng bà con chủ yếu trông chờ sự vào cuộc của các cấp, ngành chức năng để ổn định cuộc sống lâu dài. Tuy nhiên, đến thời điểm này, mọi thông tin có thể giúp lý giải, giải tỏa nỗi lo lắng cũng như giải pháp bảo đảm an toàn cho cuộc sống của người dân quanh khu vực này còn mờ mịt. Bà Trần Thị Kim Cúc, Chi hội trưởng người cao tuổi Tổ dân phố Nam Sơn 3 cho biết: “Gần đây, nhiều ban, ngành chức năng của thành phố, địa phương đến xem xét, khảo sát, nhưng chưa thấy có  động thái gì, trong khi bà con địa phương khắc khoải mong chờ, nhiều lần kiến nghị với các cấp ngành, chức năng về thực trạng này. 

Mới đây, tại cuộc họp xem xét kết quả trả lời kiến nghị cử tri do Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đan Đức Hiệp chủ trì, đại diện lãnh đạo UBND quận Kiến An cho biết, Công ty cổ phần tư vấn thiết kế công trình xây dựng Hải Phòng đang khảo sát, lập dự án đầu tư, thiết kế công trình xử lý nguy cơ sạt lở đất, đá tại khu vực phía Nam đồi, núi Thiên Văn. Qua khảo sát sơ bộ, việc tìm nguyên nhân, đề ra giải pháp xử lý nguy cơ sạt, lở đất đá khá phức tạp nên cần có thời gian nghiên cứu kỹ. Trước mắt, để bảo đảm an toàn, tính mạng nhân dân trong mùa mưa bão, UBND quận yêu cầu các phường thường xuyên nhắc nhở các gia đình sống dưới chân núi, cảnh báo tính chất nguy hiểm do sạt lở đất, đá gây ra để người dân tự đề phòng…

Nhìn ra cả nước, gần đây, ở một số tỉnh, thành phố bạn xảy ra những vụ sạt lở đất, đá núi gây hậu quả nghiêm trọng. Cụ thể, vụ lở núi ở Mù Cang Chải (Yên Bái) tháng 8-2010 làm hàng chục người chết và bị thương. Vụ sạt lở đá  núi Cấm ở An Giang đầu tháng 5-2012  làm 6 người thiệt mạng. Đầu tháng 7- 2012, núi Pù Căm (xã Lượng Minh, Tương Dương, Nghệ An) bị nứt, 3 nhà dân bị vùi lấp trong đất đá, bùn lầy…Từ thực tế này, đến lúc không thể chậm trễ trước những ẩn họa rình rập cuộc sống của một số khu dân cư ven triền đồi, núi Thiên Văn. Thành phố, quận Kiến An, các ban, ngành chức năng nên đẩy nhanh tiến độ khảo sát, nghiên cứu, sớm đưa ra giải pháp hiệu quả ngăn chặn tình trạng sạt, lở đất đá, ổn định cuộc sống của một bộ phận dân cư đang sinh sống ở khu vực này tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.

Hương An