Nhiều năm trước đây, việc trồng cây thuốc phiện, cây cần sa, cây có chất gây nghiện thường chỉ xuất hiện ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, nơi nhận thức của một số đồng bào người dân tộc thiểu số còn hạn chế. Tuy nhiên, trong vài năm gần đây, tình trạng trồng cây có chứa chất gây nghiện, nhất là cây cần sa xuất hiện ngày một nhiều ở các thành phố lớn, không còn mang tính cá biệt, trong đó có Hải Phòng. Những người trồng cây có chứa chất gây nghiện đều biết rõ về tác hại của chúng, những quy định của pháp luật trong việc cấm trồng cây chứa chất gây nghiện, nhưng vẫn cố tình vi phạm. Và họ trồng cây cần sa, thuốc phiện không phải vì hoàn cảnh kinh tế quá khó khăn, mà vì nhiều mục đích khác. Liên tiếp những năm gần đây, lực lượng công an phát hiện nhiều vụ trồng cây cần sa ở địa bàn các quận nội thành và cả ở huyện ngoại thành, huyện đảo. Có vụ, chỉ là dăm ba cây phục vụ cá nhân, song có những vụ trồng cả vườn cây cần sa, với số lượng lớn, để kinh doanh, kiếm lời, tính chất vụ việc phức tạp. Dù ít hay nhiều, những vụ việc trồng cây cần sa bị phát hiện cũng gây tâm lý lo ngại trong nhân dân về tác hại của nó đối với xã hội. Bởi một bộ phận thanh niên sa ngã, đang bị lệ thuộc và ma tuý, các chất gây nghiện với nhiều kiểu khác nhau, là căn nguyên của tệ nạn xã hội, làm tình hình tội phạm gia tăng.
Tuy nhiên, để có thể xử lý hình sự đối với những người có hành vi trồng cây thuốc phiện, cây cô ca, cây cần sa hoặc cây có chứa chất gây nghiện khác cần có đủ các điều kiện như đã được giáo dục nhiều lần; đã được tạo điều kiện để ổn định cuộc sống; đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn tái phạm. Những quy định này không phù hợp với thực tế, diễn biến phức tạp của tình hình tệ nạn, tội phạm ma tuý trong giai đoạn hiện nay. Tại Hải Phòng, một số vụ trồng cây có chất gây nghiện, phát hiện tuy số lượng không lớn, nhưng không xử lý hình sự được do còn vướng mắc quy định của pháp luật. Công an huyện An Dương bắt quả tang Hoàng Văn Hồng, sinh năm 1958, ở thôn Trang Quan, xã An Đồng trồng cần sa, thu giữ 6,87 gam hạt, lá cần sa khô, 67,84 gam dung dịch rượu ngâm lá, thân cây cần sa, tài liệu hướng dẫn trồng và chăm bón cây cần sa. Công an huyện Tiên Lãng bắt quả tang Vũ Văn Chiều, ở xã Hùng Thắng trồng cây cần sa, thu 44,72 kg cần sa tươi, 3,62 kg cần sa đang phơi và 3,22 kg cần sa khô. Công an huyện Thuỷ Nguyên phát hiện Nguyễn Thị Lý ở xã Thiên Hương trồng cây cần sa tại vườn nhà, thu giữ 39,28 kg cần sa tươi và 1 gói hạt cần sa 69,55 gam. Công an quận Ngô Quyền phát hiện thu giữ 10 cây cần sa trồng trong một nhà dân ở phường Đông Khê và một khóm cần sa trồng ở ven đường Lê Hồng Phong.
Dư luận nhân dân cho rằng việc xử phạt hành vi trồng cây có chứa chất gây nghiện chưa có ý nghĩa răn đe trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Do đó, tại hội thảo bàn về thực trạng và giải pháp đấu tranh với tội phạm và tệ nạn xã hội về ma túy do Viện Kiểm sát nhân dân thành phố vừa tổ chức, đại diện các ngành nội chính thành phố đều thống nhất, đưa ra những kiến nghị với Chính phủ, các bộ ngành nhanh chóng nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng chống ma tuý; sửa đổi một số điều luật quy định về tội phạm ma tuý của Bộ luật Hình sự không còn phù hợp với thực tế, trong đó có Điều 192.
Hoàng Minh