Các loại thực phẩm chức năng hiện được bày bán công khai tại hầu hết cửa hàng thuốc. Trong một số bệnh viện, các bác sĩ kê đơn thuốc cho người bệnh có cả thực phẩm chức năng. Không ít người bán và người mua thực phẩm chức năng ảo tưởng đó là “thần dược”, chữa bách bệnh nên tự rước họa vào thân.
Bác sĩ cũng là nạn nhân
Bác sĩ Nguyễn Quang Thịnh, Giám đốc Trung tâm Truyền thông và giáo dục sức khỏe thành phố thừa nhận mình là một trong những nạn nhân của các loại thực phẩm chức năng. Ông cho biết: Năm 2003, ông được người bạn giới thiệu loại thực phẩm chức năng có xuất xứ từ nước ngoài, có khả năng hỗ trợ nâng cao thể trạng, hồi xuân và khỏe mạnh. Ông bỏ ra hơn 10 triệu đồng mua loại sản phẩm này. Mấy tháng đầu sử dụng, sức khỏe có phần tốt hơn. Một số đại lý bán hàng còn đến mời ông giới thiệu về tác dụng của các loại thực phẩm chức năng. Nhưng một năm sau, sức khỏe của ông có phần xấu đi, phải phẫu thuật cắt gần 2/3 dạ dày. Mặc dù ông liên hệ và yêu cầu đơn vị chấm dứt không sử dụng phát biểu trước đây của ông để quảng bá sản phẩm, nhưng vẫn có đại lý cố tình lờ đi.
Khoa Hồi sức tích cực nội (Bệnh viện hữu nghị Việt-Tiệp) cấp cứu trường hợp bị nhược cơ là ông Trần Văn H, 54 tuổi, ở quận Hải An. Tiến sĩ Trần Thanh Cảng, Trưởng Khoa Hồi sức tích cực nội cho biết: Ông H vốn bị bệnh nhược cơ. Một người bán loại thực phẩm chức năng Noni đến giới thiệu sản phẩm và cam kết uống vào sẽ khỏe mạnh, đi lại bình thường. Ông H dùng sang chai thứ 2 và kết quả phải vào cấp cứu tại bệnh viện. Nguyên nhân là do loại thực phẩm chức năng Noni chống chỉ định với những người bị nhược cơ, nhưng người giới thiệu bán sản phẩm không am hiểu, còn người sử dụng không đọc kỹ hướng dẫn.
Bác sĩ Nguyễn Quang Thịnh cho rằng, đa số thực phẩm chức năng mà các đại lý bán hàng đa cấp cho mọi người dùng thử có thể pha thêm một số loại tân dược. Vì vậy, có người khi sử dụng loại thực phẩm dùng thử hiệu quả rõ ràng. Nhưng nếu không được tư vấn kỹ hoặc không đọc kỹ hướng dẫn khi sử dụng, sẽ trở thành nạn nhân của thực phẩm chức năng. Thí dụ như loại sữa ong chúa được quảng cáo là thần dược, nhưng thực chất, sữa ong chúa chỉ để nuôi ong chúa. Loại sữa này chống chỉ định đối với phụ nữ mang thai và trẻ em dưới 13 tuổi, người bị cao huyết áp, tiểu đường, hen suyễn…
 |
| Ông Trần Văn H đang được cấp cứu tại Bệnh viện Việt Tiệp uống thực phẩm chức năng Noni. |
Mê cung…thực phẩm chức năng
Hiện nhiều loại thực phẩm chức năng được bày bán công khai tại các nhà thuốc trên địa bàn thành phố. Các cửa hàng kinh doanh thuốc đều có 1-2 tủ đựng các loại thực phẩm chức năng với nhiều tên gọi khác nhau. Bà Nguyễn Thị Nền, Giám đốc Công ty TNHH dược phẩm Cầu Tre cho biết, công ty đang kinh doanh khoảng hơn 100 loại thực phẩm chức năng của hơn 20 hãng nước ngoài. Giá các loại thực phẩm chức năng phù hợp với túi tiền người tiêu dùng. Với những loại thực phẩm chức năng có mức giá cao, chủ yếu do các cá nhân chào bán và chuyển đến tay người tiêu dùng.
Có những loại thực phẩm chức năng được các đơn vị “quảng cáo” giống như loại thần dược, điều trị được mọi loại bệnh hoặc loại cà-phê giảm béo được các bà, các chị trung tuổi rất ưa chuộng và các nhân viên nhà thuốc nhiệt tình giới thiệu, quảng bá. Trên tờ quảng cáo, loại thực phẩm chức năng “Kim thận bảo” được giới thiệu như loại thần dược hỗ trợ cho phái mày râu. Nhưng phía dưới in dòng chữ rất nhỏ “Đây là thực phẩm chức năng, không phải thuốc”. Theo lãnh đạo Thanh tra Sở Y tế, những nội dung quảng cáo như vậy đều vượt quá đăng ký với các cơ quan quản lý, vi phạm quy định về hoạt động quảng cáo trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Còn với người tiêu dùng, khi đến hiệu thuốc, ngoài mua những loại thuốc cảm cúm thông thường muốn mua những loại thực phẩm chức năng như lạc vào mê cung nên đều trông chờ vào sự tư vấn của nhân viên bán hàng. Với những nhân viên có kiến thức, am hiểu về dược, người tiêu dùng được giới thiệu, hướng dẫn sử dụng kỹ, còn không người tiêu dùng lãnh đủ và hậu quả là “tiền mất, tật mang”. Hoặc có trường hợp để bán được hàng, nhân viên chỉ quảng cáo những ưu điểm của các loại thực phẩm chức năng mà không giới thiệu những tác dụng phụ có thể gây ra.
(Còn tiếp)
Hoàng Dũng