Đông Nam Á đương đầu hiểm họa khủng bố
Cập nhật lúc11:57, Thứ Hai, 19/06/2017 (GMT+7)

Việc tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tự xưng thay đổi chiến lược "vươn vòi bạch tuộc" sang Đông Nam Á sau khi bị thu hẹp khu vực kiểm soát ở I-rắc và Xy-ri đang đe dọa hòa bình và ổn định của toàn khu vực, đẩy Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đứng trước nhiều thách thức to lớn về an ninh.

 

Hàng loạt vụ tấn công bạo lực xảy ra trong thời gian gần đây, nhất là 2 vụ nổ lớn được cho là đánh bom liều chết tại thủ đô Gia-các-ta (In-đô-nê-xi-a) và nhóm phiến quân Hồi giáo cực đoan Maute cắm cờ đen IS lên thành phố Ma-ra-uy, đảo Min-đa-nao miền Nam Phi-líp-pin, cho thấy lực lượng này không còn đứng ngoài "gõ cửa" mà  đặt chân rết của mình vào khu vực Đông Nam Á. IS thực sự  "tuyên chiến" với khu vực Đông Nam Á trong bối cảnh nhóm khủng bố này đang suy yếu ở Trung Đông và cần có địa bàn mới thay thế.

Binh sĩ Phi-líp-pin trong chiến dịch truy quét phiến quân ở thành phố Ma-ra-uy ngày 28-5.   Ảnh: baotintuc.vn

Binh sĩ Phi-líp-pin trong chiến dịch truy quét phiến quân ở thành phố Ma-ra-uy ngày 28-5.

Ảnh: baotintuc.vn

Không phải ngẫu nhiên IS chọn "Đông tiến" sang khu vực Đông Nam Á, nơi có dân số trên 600 triệu người, trong đó cộng đồng Hồi giáo lên tới gần 300 triệu tín đồ, chiếm 15% tổng số người theo đạo Hồi trên thế giới, tập trung chủ yếu tại các nước Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a, Phi-líp-pin, đặc biệt In-đô-nê-xi-a là quốc gia có đông người Hồi giáo nhất thế giới. Đông Nam Á cũng là khu vực có nhiều nhóm Hồi giáo cực đoan và ly khai hoạt động mạnh tại những vùng xa xôi, hẻo lánh hay những hòn đảo biệt lập, nơi chính quyền khó quản lý. Lợi dụng  biên giới mở nhờ sự gắn kết trong ASEAN, IS  mở rộng địa bàn hoạt động tại đây, thiết lập quan hệ với hơn 60 tổ chức cực đoan địa phương, truyền bá tư tưởng và lôi kéo các tín đồ Hồi giáo chân chính đi vào con đường cực đoan.

 

Nguy cơ  tổ chức khủng bố quốc tế hiện hữu ngay trong lòng Đông Nam Á với các cuộc tấn công quy mô lớn, sử dụng ngay chính người bản địa, đe dọa trực tiếp Cộng đồng ASEAN còn non trẻ  đặt ra  thử thách lớn với ASEAN, nhất là khi tổ chức này sẽ kỷ niệm 50 năm thành lập vào tháng 8 tới.

 

Không thể phủ nhận những nỗ lực của ASEAN trong những năm qua khi vừa đẩy mạnh mục tiêu phát triển kinh tế, vừa đạt được những tiến bộ đáng kể trong đàm phán các hiệp định chống khủng bố trong khu vực. Tuy nhiên, cuộc đấu tranh chống khủng bố ở Đông Nam Á vẫn chủ yếu là đơn phương hoặc song phương, hoạt động của các quốc gia thành viên ASEAN vẫn mang tính độc lập, ít có sự phối hợp đồng bộ. Đến nay, việc thành lập các cơ quan ASEAN liên quan đến chống khủng bố vẫn chỉ đang trong giai đoạn "thảo luận" và những nỗ lực chủ yếu của hợp tác chống khủng bố của ASEAN chủ yếu là "xây dựng niềm tin". Những khác biệt về chính sách, an ninh biên giới lỏng lẻo và thiếu  thỏa thuận chung trên toàn khối  tạo ra "lỗ hổng lớn" trong hoạt động phối hợp chống IS trong ASEAN.

 

Trên thực tế, trở ngại chính đối với nỗ lực chống khủng bố của ASEAN trong 50 năm qua nằm ở ngay lịch sử thành lập của tổ chức này. Được thành lập như là  hiệp hội về kinh tế-văn hoá-xã hội, dựa trên "nguyên tắc không can thiệp", đòi hỏi sự phân biệt rõ ràng giữa các vấn đề khu vực và trong nước, do đó, bất kỳ hành động thực sự nào hướng tới việc tạo ra  thể chế có sức mạnh thực tế để chống khủng bố được cho là vi phạm chủ quyền của các quốc gia thành viên ASEAN. Dẫu vậy, việc IS đang hình thành các chân rết, cắm sâu hoạt động của mình tại Đông Nam Á, tăng cường hoạt động tại khắp nơi trên thế giới, đòi hỏi ASEAN phải nhìn nhận, xem xét và điều chỉnh nguyên tắc này.

 

NGỌC HÀ

 

.