“Hoàng Triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” - tấm bản đồ cổ chính thức của Nhà nước Trung Quốc (đời Thanh) phủ nhận chủ quyền của Trung Quốc đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa đang được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam, cùng việc công bố nhiều bản đồ cổ của phương Tây lần nữa khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam đối với hai quần đảo này.

“Hoàng Triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” khẳng định cực nam của Trung Quốc là đảo Hải Nam.

Cực nam của Trung Quốc là đảo Hải Nam

Sau hơn 30 năm lưu giữ, tấm bản đồ “Hoàng Triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” (Địa dư toàn đồ tới các tỉnh của Trung Quốc, được thực hiện dưới thời nhà Thanh) được tiến sĩ Mai Hồng - nguyên Trưởng phòng Tư liệu Thư viện - Viện Hán Nôm chính thức trao lại cho Bảo tàng Lịch sử Việt Nam ngày 25-7.

“Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” là tập bản đồ Trung Quốc xuất bản tại Thượng Hải năm 1904, tái bản năm 1910. Bản đồ này xác định đảo Hải Nam là điểm cực Nam lãnh thổ Trung Quốc. Điều đó có nghĩa là các quần đảo ở Biển Đông như Hoàng Sa, Trường Sa nằm ngoài lãnh thổ Trung Quốc. Bản đồ được in màu, tạo nên từ hơn 35 miếng ghép dán trên nền vải bố, kích cỡ mỗi miếng khoảng 20x30cm.

Theo tiến sĩ Mai Hồng, một trong những giá trị lớn mà ông đánh giá cao là sự nghiêm túc, đầu tư công phu về tư liệu để phục vụ cho việc lập bản đồ với thời gian dài lên đến gần 200 năm, bắt đầu từ thời vua Khang Hy và chỉ được hoàn tất cho xuất bản vào năm 1904. Tấm bản đồ này được lập với khối tư liệu đồ sộ, được các đời vua nhà Thanh Trung Quốc trực tiếp chỉ đạo thực hiện. Nó không chỉ tập trung trí tuệ của các nhà khoa học phương Tây mà cả Trung Quốc, cho thấy tính nghiêm túc, chính thống và giá trị khoa học của tấm bản đồ hiện đại đầu tiên được in ấn, làm theo thiết kế, kỹ thuật của phương Tây, đặc biệt với tỷ lệ xích chính xác. Đây không phải là bản đồ do tư nhân hay địa phương làm ra, mà do đích thân người đứng đầu Nhà nước Trung Quốc thời đó chỉ đạo bộ máy chính quyền lập ra, để xác định lãnh thổ quốc gia. Do đó, đây là một cứ liệu lịch sử không thể chối cãi.

Dư luận quan tâm

Ngay từ khi được chính thức trưng bày từ ngày 1-8, “Hoàng Triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân cũng như du khách trong và ngoài nước.

Ông Nguyễn Văn Cường - Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cho biết, ngay khi vừa được đưa ra trưng bày, tấm bản đồ “Hoàng Triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” đã thu hút rất đông người dân và du khách xem. Chính vì thế, bảo tàng  quyết định trưng bày 2 bản sao  “Hoàng Triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” ở hai địa điểm là phòng trưng bày Di sản văn hóa biển Việt Nam (25 phố Tông Đản - Hà Nội) và khu trưng bày hiện vật của bảo tàng tại 216 phố Trần Quang Khải, để tiện cho người dân và du khách tìm hiểu.  Mỗi ngày, hàng trăm lượt khách tham quan tiếp cận và tìm hiểu về tấm bản đồ. Từ những người cao tuổi, những du khách, những viên chức,… đều muốn tận mắt chứng kiến tấm bản đồ quý này. Các du khách nước ngoài cũng rất hào hứng với tấm bản đồ. Chris Johnson - một du khách từ Mỹ đến với triển lãm sau khi biết được thông tin ở trên mạng về tấm bản đồ. Còn ông bà Matthew và Melisa Horne đến từ Ôxtrâylia cho biết: “Giờ thì chúng tôi đã biết rõ rằng Việt Nam còn có hai quần đảo là Hoàng Sa và Trường Sa”.

Nhiều bản đồ cổ khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa và Trường Sa

Không chỉ có “Hoàng Triều trực tỉnh địa dư toàn đồ”, các nhà nghiên cứu cũng vừa công bố nhiều tấm bản đồ phương Tây được vẽ rất sớm, tất cả đều thể hiện bằng hình vẽ hoặc bằng chữ viết vị trí của quần đảo Hoàng Sa (bao gồm cả quần đảo Trường Sa) trong vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam dưới các tên gọi như Cauchi, Cochi, Cochinchina, Cochinchine, Paracel seu Cát Vàng... (tùy theo ngôn ngữ của từng nước phương Tây). Chủ quyền này đã được các nhà bản đồ học, các nhà hàng hải, nhà phát kiến địa lý... phương Tây thừa nhận và ghi dấu lên những tấm bản đồ địa lý và bản đồ hàng hải của họ.

Ngoài ra, còn có nhiều tấm bản đồ cổ của phương Tây xuất bản trước và sau khi chính quyền Trung Quốc có những tuyên bố bất hợp pháp về chủ quyền của họ đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam vào năm 1909. Điểm giống nhau giữa các bản đồ này là phần lãnh thổ Trung Quốc được tô khác màu hoặc được giới hạn bằng những đường kẻ đậm nét để phân biệt với lãnh thổ các nước láng giềng của Trung Quốc, luôn chỉ giới hạn đến đảo Hải Nam và khẳng định Trung Quốc không có Hoàng Sa, Hoàng Sa.

Việc trưng bày “Hoàng Triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” và công bố nhiều bản đổ cổ có giá trị và ý nghĩa lịch sử lớn phủ nhận chủ quyền của Trung Quốc đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, góp phần quan trọng để các nhà khoa học, nhà nghiên cứu trong nước, quốc tế, nhân dân thế giới đặc biệt là nhân dân Trung Quốc có thêm tư liệu, bằng chứng khách quan, khẳng định chủ quyền biển đảo của Việt Nam, trong đó bao gồm cả hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Tâm Anh (tổng hợp)