Chống gian lận thương mại
Không viện cớ để sách nhiễu doanh nghiệp
Cập nhật lúc10:32, Thứ Sáu, 12/01/2018 (GMT+7)

Phó thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh như vậy tại phiên họp thứ 3 Ủy ban Chỉ đạo quốc gia về cơ chế “một cửa” ASEAN, cơ chế “một cửa” quốc gia và tạo thuận lợi thương mại, vừa diễn ra tại Hà Nội.

 

25% số doanh nghiệp kêu khó

 

Theo báo cáo của cơ quan thường trực Ủy ban, đến ngày 15-12-2017, 11 bộ, ngành triển khai 47 thủ tục trên Cơ chế một cửa quốc gia (tăng 8 thủ tục so với năm 2016), xử lý 790.708 hồ sơ của 19.977 doanh nghiệp. Từ ngày 1-1-2017 đến 15-12-2017, có 554.505 hồ sơ được xử lý (tăng 272% so với cùng kỳ năm 2016).

 

Báo cáo của Ngân hàng Thế giới về môi trường kinh doanh năm 2017 cho thấy, thời gian thông quan trực tiếp tại cửa khẩu của Việt Nam đối với hàng xuất khẩu giảm 3 giờ; đối với hàng nhập khẩu giảm 6 giờ. Chi phí thông quan trực tiếp tại cửa khẩu cho một lô hàng giảm 19 USD (bao gồm xuất khẩu và nhập khẩu). Số liệu đến 15-12-2017, ước tính doanh nghiệp tiết kiệm được hơn 205 triệu USD cho thủ tục thông quan; hơn 15 triệu giờ lưu kho đối với hàng xuất khẩu và hơn 33 triệu giờ lưu kho bãi đối với hàng nhập khẩu.

 

Quan điểm của Chính phủ là không được viện cớ chống gian lận thương mại để gây khó khăn cho hoạt động của doanh nghiệp.
Quan điểm của Chính phủ là không được viện cớ chống gian lận thương mại để gây khó khăn cho hoạt động của doanh nghiệp.

 

Theo rà soát của Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan), đến tháng 12-2017, các bộ, ngành sửa đổi, bổ sung 74/87 văn bản về quản lý, kiểm tra chuyên ngành. Một số văn bản về quản lý và kiểm tra chuyên ngành được sửa đổi, bổ sung theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, giảm thời gian thông quan hàng hóa, được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao.

 

Tuy nhiên, những hạn chế được Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai đưa ra là Bộ Y tế đến nay mới thực hiện được 5 thủ tục của Bộ (đạt 8,3% so với 60 thủ tục giai đoạn 2016-2018) và 6 thủ tục liên ngành (tàu biển và tàu bay xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh). Năm 2017, ngoài 3 thủ tục liên ngành đường không, Bộ Y tế chưa triển khai thêm thủ tục mới nào trong số 22 thủ tục đăng ký.

 

Thứ trưởng Vũ Thị Mai cho biết, hiện còn 13 văn bản kiểm tra chuyên ngành chưa hoàn thành việc sửa đổi, bổ sung; một số văn bản sửa đổi, bổ sung/mới ban hành nhưng chưa đáp ứng yêu cầu. Văn bản ban hành về Danh mục hàng hóa nhóm 2 thuộc trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn có nhiều bất cập, đã được yêu cầu sửa đổi từ lâu nhưng đến nay vẫn chưa ban hành văn bản sửa đổi, bổ sung.

 

Bên cạnh đó, văn bản quy phạm pháp luật quy định về quản lý, kiểm tra chuyên ngành nhiều, phạm vi quản lý và kiểm tra rộng, nhiều mặt hàng chưa có mã số HS, chưa có đầy đủ tiêu chuẩn, quy chuẩn để thực hiện việc kiểm tra, còn có sự chồng chéo trong quản lý/kiểm tra chuyên ngành. Việc kiểm tra chuyên ngành thực hiện chủ yếu bằng phương thức thủ công, chưa áp dụng rộng rãi phương pháp quản lý rủi ro; chưa áp dụng việc công nhận kết quả kiểm tra; chưa đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc tiếp nhận xử lý hồ sơ, trao đổi dữ liệu về kiểm tra chuyên ngành.

 

Qua khảo sát mức độ hài lòng của doanh nghiệp về hoạt động hải quan trong năm 2017 do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) thực hiện với 1.000 doanh nghiệp, bà Trần Thị Thu Hương, Giám đốc Trung tâm xác nhận chứng từ thương mại (VCCI) thông tin: có 25% số doanh nghiệp cho biết thực hiện thủ tục kiểm tra chuyên ngành là khó và rất khó, 67% cho biết bình thường và chỉ có 8% cho là dễ và rất dễ. Tỷ lệ doanh nghiệp đánh giá là khó và rất khó nhiều nhất ở lĩnh vực kiểm tra của ngành văn hóa (59%), tiếp đến là kiểm tra của ngành y tế (40%), kiểm dịch động vật (36%).

 

Liên quan đến đánh giá cụ thể về kiểm tra chuyên ngành, 39% số doanh nghiệp cho biết các quy định về kiểm tra chuyên ngành quá nhiều, chủ yếu nằm ở các văn bản khác nhau nên rất khó nắm bắt được thông tin và sự tuân thủ của doanh nghiệp. 98% số doanh nghiệp cho rằng nhiều quy định không phù hợp với thực tế. 82% số doanh nghiệp nhận thấy việc phối hợp giữa các cơ quan, bộ, ngành chưa tốt. 81% số doanh nghiệp cho rằng thời gian kiểm tra theo quy định quá dài. 72% số doanh nghiệp cho biết việc chia sẻ thông tin kết quả giữa các cơ quan, bộ, ngành chưa tốt, do vậy doanh nghiệp phải mất rất nhiều thời gian, thủ tục để chờ đợi chứng từ. 68% số doanh nghiệp phản ánh thời gian kiểm tra vẫn bị kéo dài so với quy định.

 

Từ kết quả này, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng việc tạo thuận lợi thương mại hiện chỉ đáp ứng được khoảng 7-8% số doanh nghiệp, “Còn đang “hành” doanh nghiệp, rất khó dễ cho doanh nghiệp”. Mức độ văn bản quá nhiều, phức tạp, không phù hợp đến 80 - 90%. “Với lĩnh vực y tế, số doanh nghiệp đánh giá là khó và rất khó còn đến 40%, chỉ 3% là thuận lợi, làm sao Chính phủ, Thủ tướng yên lòng được. Chúng ta vừa tạo thuận lợi thương mại, vừa chống được gian lận thương mại, bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp trong nước. Cần lên án và phê phán việc lấy cớ chống gian lận thương mại để sách nhiễu, phức tạp cho doanh nghiệp, níu giữ quyền lợi, quyền lực của các bộ, ngành”, Phó thủ tướng nhấn mạnh.

 

Chuyển mạnh sang hậu kiểm, hướng tới kiểm tra tại nguồn

 

Kết luận phiên họp, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ đánh giá việc thực hiện cơ chế “một cửa” quốc gia, “một cửa” ASEAN có kết quả tích cực, hạ tầng công nghệ thông tin cơ bản ổn định, đáp ứng được yêu cầu. Nhiều khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp được giải quyết kịp thời.

 

Tuy nhiên, còn hạn chế trong nhiệm vụ triển khai Cơ chế “một cửa” quốc gia và kiểm tra chuyên ngành. Dự kiến đến hết quý 1-2018, chỉ có 25 thủ tục được đưa vào vận hành (trong đó có 22 thủ tục được giao thực hiện 6 tháng cuối năm 2017), chỉ chiếm 19% trên tổng số 130 thủ tục hành chính được các bộ đăng ký triển khai trong năm 2017. Trong lĩnh vực kiểm tra chuyên ngành, số lượng hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành vẫn chiếm tỷ trọng quá lớn trong số lượng hàng hóa xuất, nhập khẩu; hiệu lực, hiệu quả kiểm tra chuyên ngành còn thấp.

 

Nhấn mạnh đến mục tiêu triển khai trong giai đoạn tới, Phó thủ tướng yêu cầu trong năm 2018, phấn đấu triển khai đủ 130 thủ tục hành chính mới theo đăng ký tại Kế hoạch tổng thể triển khai Cơ chế “một cửa” quốc gia và Cơ chế “một cửa” ASEAN giai đoạn 2016 – 2020. Bên cạnh đó, các bộ, ngành tiếp tục rà soát và bổ sung các thủ tục mới vào kế hoạch chung. Chính thức kết nối Cơ chế một cửa ASEAN.

 

Với lĩnh vực kiểm tra chuyên ngành, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ yêu cầu 12 bộ thực hiện đầy đủ và kịp thời các nhiệm vụ, giải pháp về quản lý chuyên ngành theo yêu cầu của Nghị quyết 19. Rà soát cụ thể, loại bỏ ít nhất 50% số mặt hàng thuộc danh mục phải kiểm tra chuyên ngành, hoàn thành giảm tỷ lệ các lô hàng phải kiểm tra chuyên ngành tại khâu thông quan từ 30 - 35% trên tổng số các lô hàng xuất nhập khẩu như hiện nay xuống còn 15% trong quý 2-2018. Chấm dứt tình trạng có danh mục kiểm tra chuyên ngành nhưng không có tiêu chuẩn, quy chuẩn, trừ một số tiêu chuẩn, quy chuẩn đặc thù. Thống nhất một đơn vị thực hiện kiểm tra chuyên ngành, chấm dứt tình trạng một mặt hàng chịu sự quản lý, kiểm tra chuyên ngành của nhiều cơ quan khác nhau.

 

Hiện 100.000 danh mục thuộc diện kiểm tra chuyên ngành, có tới 50% là không có tiêu chuẩn, quy chuẩn, nhiều nhất là Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn, Bộ Công Thương. Thí điểm một năm lấy 30.000 mẫu tại Cục Hải quan thành phố Hồ Chí Minh, chỉ phát hiện 18 mẫu vi phạm, chiếm 0,014%- Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn cho hay.

 

 

TTXVN

.