Các doanh nghiệp khai thác khoáng sản
Khai thác nhiều, nộp ngân sách ít
Cập nhật lúc11:38, Thứ Năm, 07/12/2017 (GMT+7)

Doanh nghiệp (DN) khai thác khoáng sản kê khai sản lượng để nộp thuế tài nguyên chỉ bằng 5-10% sản lượng khai thác thực tế  tồn tại nhiều năm qua. Tình trạng này gây thất thu lớn cho ngân sách.

 

Mỏ núi Đinh Sen của Công ty CP vật liệu xây dựng số 9 Hải Phòng là một trong 6 khu mỏ vừa được Sở Tài nguyên- Môi trường đo đạc, đánh giá trữ lượng khoáng sản đã khai thác.
Mỏ núi Đinh Sen của Công ty CP vật liệu xây dựng số 9 Hải Phòng là một trong 6 khu mỏ vừa được Sở Tài nguyên- Môi trường đo đạc, đánh giá trữ lượng khoáng sản đã khai thác.

 

100% DN kiểm tra đều vi phạm

 

Mới đây, UBND thành phố chỉ đạo Sở Tài nguyên-Môi trường (TNMT) kiểm tra, đánh giá sản lượng khai thác thực tế của một số DN khai thác khoáng sản trên địa bàn huyện Thuỷ Nguyên. Thực hiện chỉ đạo, Sở TNMT phối hợp Cục thuế thành phố đo đạc, kiểm tra, đánh giá trữ lượng khoáng sản thực tế đã khai thác đối với 6 DN được cấp phép khai thác khoáng sản là: Công ty Xi măng Phúc Sơn, Công ty TNHH Kiên Ngọc, Công ty TNHH Vật liệu và xây dựng Quyết Tiến, Công ty TNHH xây dựng và dịch vụ Thành Lộc thuộc khu vực núi Trại Sơn, Công ty CP vật liệu xây dựng số 9 Hải Phòng và  CP Thanh niên Hải Phòng. Kết quả 100% số DN được kiểm tra đều có trữ lượng khai thác thực tế lớn hơn rất nhiều lần so với số liệu báo cáo.

 

Ngày 8-11-2017, Trung tâm Kỹ thuật Tài nguyên-Môi trường (Sở TNMT) tiến hành đo đạc hiện trạng khu mỏ được cấp phép cho Công ty Kiên Ngọc tại núi Trại Sơn (huyện Thuỷ Nguyên). Kết quả kiểm tra xác định, công ty này khai thác hơn 2,2 triệu m3 đá vôi. Tuy nhiên, DN báo cáo mới chỉ khai thác hơn 143.000 m3, bằng 6,5% sản lượng khai thác thực tế. Theo tính toán của Cục Thuế, số thuế tài nguyên mà DN này không nộp vào ngân sách lên đến 34 tỷ đồng. Tương tự, Công ty TNHH Quyết Tiến, trữ lượng khai thác đá vôi mà DN khai báo để nộp thuế tài nguyên là hơn 443.000 m3. Kết quả kiểm tra của Sở TNMT, trữ lượng khai thác thực tế của DN này là hơn 2 triệu m3, gấp gần 5 lần so với sản lượng khai báo. Tương ứng với đó là số tiền thuế DN  nộp vào  ngân sách lên tới hơn 47 tỷ đồng. Các công ty còn lại cũng có hình thức vi phạm tương tự. Công ty TNHH Thành Lộc báo cáo trữ lượng khai thác 82.000 m3 nhưng trên thực tế khai thác gần 300.000 m3.

 

Theo Nghị định 158/2016/NĐ-CP ngày 29-11-2016 quy định, các DN khai khoáng thực hiện cơ chế tự khai, tự nộp. Theo đó, các khoản thuế và phí chủ yếu được tính toán dựa trên sản lượng do DN tự khai báo. Trong khi đó, hiện nay chưa có cơ chế giám sát sản lượng khai thác thực tế của DN.  Điều này dẫn đến những rủi ro thất thu do DN khai báo số liệu thấp hơn thực tế.

 

Phối hợp giám sát

 

Ngày 9-11-2017, UBND thành phố có Thông báo 471/TB-UBND về kết luận của Phó chủ tịch UBND thành phố Phạm Văn Hà tại cuộc họp nghe báo cáo kết quả thu nộp ngân sách từ đất và hoạt động khai thác khoáng sản. Thông báo nêu rõ: yêu cầu các ngành TNMT, Cục Thuế thành phố rà soát, đánh giá đầy đủ kết quả thu nộp ngân sách từ hoạt động khai thác khoáng sản.

 

Thực hiện chỉ đạo, Sở TNMT lập kế hoạch đo đạc, kiểm tra, đánh giá trữ lượng khoáng sản tại  điểm mỏ được cấp phép cho DN. Trên cơ sở đó, Cục Thuế tính toán số thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản cần phải truy thu. Chỉ trong tháng 11-2017, Sở TNMT và Cục thuế thành phối phối hợp tính toán số tiền thuế cần truy thu của 6 DN lên gần 90 tỷ đồng. Hiện có 3 công ty tuân thủ việc nộp lại số tiền thuế chênh lệch giữa báo cáo và sản lượng khai thác thực tế. Cụ thể: Công ty xi măng Phúc Sơn nộp ngay 13 tỷ đồng tương ứng với sản lượng đã khai thác thực tế. Công ty CP vật liệu xây dựng số 9 Hải Phòng nộp lại gần 700 triệu đồng; Công ty CP Thanh niên Hải Phòng nộp hơn 780 triệu đồng. Hiện nay, Sở TNMT phối hợp cùng Cục thuế thành phố tiếp tục đôn đốc, truy thu nghĩa vụ thuế đối với các Công ty Quyết Tiến, Kiên Ngọc. Đồng thời, Sở TNMT đề nghị Công an thành phố điều tra, xác minh hành vi, mức độ vi phạm của Công ty  TNHH Xây dựng và dịch vụ Thành Lộc. Phát huy kết quả đạt được, Sở TNMT lập kế hoạch đo đạc, đánh giá hiện trạng và trữ lượng khai thác thực tế tại 27 khu vực mỏ, của 20 DN, bằng 56% số mỏ khai thác khoáng sản được UBND thành phố cấp phép. Việc kiểm tra không chỉ áp dụng đối với mỏ đá vôi mà còn với cả khoáng sản đất, sét, silic. Trung tâm Kỹ thuật TNMT sẽ đo đạc, tính toán, xác trữ lượng khoáng sản đã khai thác và trữ lượng còn lại để giám sát việc khai thác khoáng sản và thu nộp ngân sách của DN. Sở TNMT có văn bản yêu cầu các DN lập kế hoạch khai thác khoáng sản từng tuần đến hết năm 2017. Đồng thời, yêu cầu các DN lắp đặt trạm cân, camera tại vị trí đưa khoáng sản thô ra khỏi khu vực khai thác và tại các kho chứa, từ đó lưu trữ thông tin, số liệu, tạo thuận lợi cho công tác quản lý.

 

Việc kiểm soát chặt chẽ sản lượng khai thác thực tế của DN bảo đảm minh bạch, công bằng giữa các DN hoạt động khai thác khoáng sản, hạn chế tình trạng tài nguyên hao tổn, ngân sách thất thu.

 

Nguyên Mai

.