Thiếu chặt chẽ, lãng phí trong quản lý, sử dụng đất công ích cấp xã
Cập nhật lúc22:29, Thứ Hai, 17/04/2017 (GMT+7)

(HPĐT) - Căn cứ vào đặc điểm quỹ đất và nhu cầu sử dụng của địa phương, mỗi xã, phường, thị trấn được giao lập quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích, với diện tích không quá 5% tổng diện tích đất của địa phương. Tuy nhiên, hiện quỹ đất công ích do các xã, phường ở Hải Phòng quản lý tới hơn 7923 ha, chiếm 5,2% tổng diện tích đất tự nhiên toàn thành phố. Điều đáng nói là việc quản lý, sử dụng quỹ đất này rất lỏng lẻo, kém hiệu quả.

 

 

Quản lý thiếu chặt chẽ từ cơ sở

 

Tháng 1-2011, UBND xã Minh Tân (Thuỷ Nguyên) ký hợp đồng với hộ ông Nguyễn Văn Giúp (thôn Trần Phú, xã Minh Tân) cho thuê khu đất công ích của xã tại cửa hang Cú, ven sông Thải, thời hạn thuê 5 năm (từ tháng 1-2011 đến tháng 1-2016). Đến tháng 6-2012, ông Giúp có đơn gửi UBND xã Minh Tân, đề nghị nhường quyền thuê đất cho chị Nguyễn Thị Vân. Theo đó, UBND xã ký hợp đồng thuê đất với chị Vân với thời hạn thuê 5 năm (từ tháng 6-2012 đến tháng 6-2017), nhưng chưa làm thủ tục thanh lý hợp đồng với ông Giúp. Năm 2015, Công ty CP Minh Phú được UBND thành phố phê duyệt dự án khai thác đá vôi và đưa máy móc vào khai thác đá trên phần đất mà chị Vân nhận chuyển nhượng từ ông Giúp. 

 

Các khu vực đất công, đất ven sông, đất đầm, ao, hồ cần được quản lý chặt chẽ. Trong ảnh: Các đầm, ao khu vực xã Dương Quan, huyện Thủy Nguyên.						 		Ảnh: Ngọc thụy

Các khu vực đất công, đất ven sông, đất đầm, ao, hồ cần được quản lý chặt chẽ.

Trong ảnh: Các đầm, ao khu vực xã Dương Quan, huyện Thủy Nguyên.

Ảnh: Ngọc Thụy

 

Nhưng điều nói là xã Minh Tân thực hiện chi trả đền bù cho hộ ông Giúp, mà không chi trả cho chị Vân, trong khi cán bộ tài chính xã  Minh Tân vẫn gửi thông báo thu tiền thuê đất hằng năm đối với hộ chị Vân. Câu chuyện ký hợp đồng với một người, trả đền bù cho người khác, đất đã thu hồi cho DN khác thuê, nhưng vẫn thu tiền thuê đất đối với hộ cá thể khác cho thấy hạn chế trong công tác quản lý đất công ích ở địa phương. Cũng do quản lý thiếu chặt chẽ, tại  nhiều quận, huyện xảy ra tình trạng lấn chiếm đất công ích chưa sử dụng. Trong 5 năm (2005-2010), UBND quận Kiến An ghi nhận hơn 10854,5 m2 đất chưa sử dụng bị các hộ dân lấn chiếm và tự chuyển đổi mục đích.

 

Việc quản lý đất công ích kém hiệu quả do hiện nay đất công ích nằm rải rác, xen kẹt trong các khu dân cư, những khu vực khó canh tác. Ví dụ như trường hợp xã Trường Thọ (huyện An Lão) đang quản lý, sử dụng khoảng 23,5 ha đất nông nghiệp công ích và giao cho 84 hộ dân sử dụng dưới hình thức thuê thầu với mức thuê rất thấp khoảng 70-100 kg thóc/sào/ năm. Tuy nhiên, nhiều hộ dân thuê thầu cho rằng mức thu này vẫn cao. Bởi phần lớn diện tích đất rải rác ở cả 4 thôn, chủ yếu tập trung ở các khu vực ruộng sâu trũng, chân tre, rìa làng, cấy lúa cho năng suất không cao. Thực tế trên đặt ra yêu cầu cơ quan chức năng các địa phương tổ chức rà soát, lập hồ sơ hiện trạng đất công chưa sử dụng, trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch khai thác hợp lý quỹ đất 5% này.

 

 

Xây dựng phương án dồn đổi phù hợp

 

Nhằm quản lý đất công ích theo quy hoạch, mang lại hiệu quả cao cho các địa phương, Sở Tài nguyên-Môi trường vừa có văn bản đề nghị UBND các quận, huyện chỉ đạo các phòng chuyên môn và UBND các xã, thị trấn khẩn trương tiến hành rà soát lại toàn bộ diện tích đất công ích và các hợp đồng cho thuê đất công ích trên địa bàn.

 

Theo đó, Sở Tài nguyên và Môi trường đề xuất, hướng dẫn các địa phương cần làm tốt công tác quy hoạch, dồn đổi gọn diện tích đất công ích theo từng thôn xóm, để các hộ dân có nhu cầu thuê khoán thuận tiện sản xuất. Đồng thời, các địa phương, nhất là cấp xã sớm lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng quỹ đất công ích phù hợp các mục đích: xây dựng công trình công cộng,  bố trí diện tích đất xây nhà tình nghĩa, tận dụng sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, tránh để lãng phí quỹ đất tuy nhỏ, nhưng tính chung toàn thành phố, quỹ đất này không hề nhỏ…Đặc biệt, đối với các xã khi thực hiện xây dựng các công trình hạ tầng nông thôn mới, việc xây dựng phương án dồn đổi ruộng đất, gồm cả diện tích đất công tích cần đặc biệt chú trọng, gắn dồn đổi ruộng đất với công tác quản lý và khai thác hiệu quả quỹ đất này.

 

Sở Tài nguyên và Môi trường cũng đề nghị UBND thành phố cần quy định rõ những điều khoản cụ thể về quản lý đất công ích; xác định rõ hơn mục đích sử dụng quỹ đất công ích; quy định những trường hợp sử dụng, phương thức, thời hạn thuê đất, quy định rõ về quản lý và sử dụng tiền thuê đất công ích bảo đảm công khai, minh bạch, tạo cơ sở pháp lý giúp các địa phương thực hiện quản lý, sử dụng đất công ích hiệu quả, tránh lãng phí, thất thoát nguồn lợi từ nguồn lực này.

 

Nguyên Mai

 

 

.