Nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ, đội khai thác thủy sản trên biển: Cần cơ chế, tổ chức hỗ trợ
Cập nhật lúc21:35, Thứ Năm, 20/04/2017 (GMT+7)

Theo Chi cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản (BVNLTS), Hải Phòng hiện có 61 tổ, đội khai thác trên biển với 338 tàu với 2.393 lao động chủ yếu làm nghề chụp mực, lưới kéo, lưới rê. Tuy nhiên, hiện nhiều tổ, đội chủ yếu hoạt động tự phát, tự nguyện, thiếu sự hỗ trợ, bảo lãnh của các tổ chức, đơn vị chuyên nghiệp, có tư cách pháp lý như các nghiệp đoàn, tập đoàn đánh cá ở Lập Lễ (Thủy Nguyên), Ngọc Hải (Đồ Sơn).

 

Lực lượng tàu đánh bắt vươn khơi của huyện đảo Cát Hải. 							Ảnh: Hoàng Phước

Lực lượng tàu đánh bắt vươn khơi của huyện đảo Cát Hải.

Ảnh: Hoàng Phước

 
 
 
Tổ, đội hoạt động tự nguyện, tự phát
 
Sau chuyến ra khơi khai thác mực trên ngư trường Bạch Long Vỹ, ông Nguyễn Văn Tuyên, ở xã Lập Lễ (Thủy Nguyên) đưa tàu trở về bến cá Mắt Rồng (xã Lập Lễ) rồi tất tả đến trụ sở xã làm thủ tục vay vốn ngân hàng nhờ chính sách ưu đãi theo Nghị định 67. Ông Tuyên cho biết, tàu của ông  ra khơi cùng tổ khai thác xa bờ gồm 5, 6 tàu để hỗ trợ, chia sẻ, giúp đỡ nhau trên biển. Nhưng tổ khai thác không có tổ trưởng nên mọi sự hỗ trợ theo thói quen, ai thiếu gì, cần gì thì ới nhau mà không có hoạt động bài bản, cử đại diện tổ giải quyết những vấn đề phát sinh. “Nói là tổ nhưng thực ra ngư dân đi theo nhóm, theo con nước khai thác, mấy tàu ra khơi cùng đợt, cùng khu vực ngư trường khai thác giữ liên lạc với nhau để kịp thời hỗ trợ khi hoạt động khai thác của một trong các tàu có phát sinh sự cố”- ông Tuyên chia sẻ.
Tập đoàn trưởng Liên tập đoàn đánh cá biển Nam Triệu (xã Lập Lễ, huyện Thủy Nguyên) Vũ Văn Cự cho biết, nghề đi biển sóng gió, vất vả, hiểm nguy nên mọi người ra biển đùm bọc nhau, liên kết với nhau là lẽ thường tình. Nhưng các tổ thường thay đổi, không có số lượng thành viên ổn định vì ngư dân thích ai, hợp với người nào thì đi với người đó. Điều này có ưu điểm là sẵn sàng hỗ trợ nhau không tính toán khi gặp sự cố trên biển, nhưng hạn chế là sự tham gia vào hoạt động của tổ khai thác không ổn định, không có đầu mối đại diện để liên lạc với đất liền.
 
Phó chi cục trưởng Chi cục Khai thác và BVNLTS Lê Khả Tạo đánh giá, các mô hình tổ/đội sản xuất trên biển được hình thành đã giúp nhau chia sẻ được thông tin về ngư trường, thời tiết, kinh nghiệm sản xuất, hỗ trợ nhau xử lý rủi ro trên biển. Các tổ, đội tổ chức dịch vụ hậu cần, tiêu thụ sản phẩm, tương trợ, giúp đỡ gia đình các tổ viên, phối hợp với các cơ quan chức năng tham gia bảo vệ chủ quyền trên biển. Mô hình này giúp ngư dân phát triển tạo sự liên kết, nâng cao hiệu quả sản xuất, đảm bảo an toàn, góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc, an ninh quốc phòng trên biển. Tuy nhiên, theo ông Tạo, để nâng cao hiệu quả hoạt động tổ, đội khai thác trên biển, thay vì chỉ hoạt động tự nguyện, tự phát, cần có cơ chế hỗ trợ hoặc tổ chức lớn hơn, “chính danh” đứng ra làm đại diện để bảo lãnh, hỗ trợ các tổ, đội hoạt động bài bản hơn.
 
 

 

Tổ đội tàu an toàn đánh bắt vươn khơi bám biển vịnh Bắc bộ.
Tổ đội tàu an toàn đánh bắt vươn khơi bám biển vịnh Bắc bộ.
 
Phát huy vai trò nghiệp đoàn, tập đoàn đánh cá
 
Hiện trên địa bàn thành phố có 2 địa phương hình thành tập đoàn và nghiệp đoàn đánh cá, đó là huyện Thủy Nguyên có Liên tập đoàn đánh cá biển Nam Triệu và quận Đồ Sơn có Nghiệp đoàn đánh cá Ngọc Hải. Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá Ngọc Hải Hoàng Trung Kiên cho biết, từ ngày hình thành nghiệp đoàn cuối tháng 12-2014, hầu hết các chủ tàu trên địa bàn đều tham gia nghiệp đoàn. Lý do rất đơn giản là mọi vướng mắc liên quan đến thủ tục, giấy tờ, pháp lý và chính sách của nhà nước liên quan đến khai thác thủy sản được nghiệp đoàn hỗ trợ tích cực để ngư dân hoàn thiện nhanh chóng, thuận lợi nhất. Với Tập đoàn đánh cá Nam Triệu, Tập đoàn trưởng Vũ Văn Cự trực tiếp là đại diện của ngư dân trong tập đoàn, đứng ra giải quyết các vấn đề liên quan đến chính sách hỗ trợ, thủ tục vay vốn, làm việc với các cơ quan chính quyền, cơ quan quản lý.
 
Những sự hỗ trợ thiết thực đối với ngư dân khiến các tập đoàn, nghiệp đoàn trở thành đại diện tốt nhất của ngư dân trong việc bảo vệ quyền lợi, tiếp cận chính sách và nhất là làm cầu nối giữa chính quyền với các tổ, đội sản xuất trên biển. Theo lãnh đạo Chi cục Khai thác và BVNLTS, phần lớn ngư dân bận việc sản xuất, không am hiểu trình tự, thủ tục, chính sách hỗ trợ, thường đòi hỏi nhiều giấy tờ, thời gian thực hiện và làm việc với nhiều cơ quan liên quan từ quản lý nhà nước, chính quyền, đến ngân hàng… Trong khi đó, đại diện các tổ, đội cũng chính là ngư dân và thường không cố định, không có tư cách pháp lý nên không thể hỗ trợ bà con những thủ tục trên. Do vậy, sự bảo lãnh, hay thể hiện vai trò “bà đỡ” của tập đoàn, nghiệp đoàn đánh cá đối với các tổ, đội là rất quan trọng trong việc giúp ngư dân kiến nghị, tiếp cận cơ chế, chính sách và thụ hưởng các hỗ trợ của nhà nước dành cho hoạt độngkhai thác thủy sản của ngư dân.
 
Do vậy, thời gian tới, ngoài việc vận động những tàu cá khai thác xa bờ tham gia tổ, đội đoàn kết khai thác trên biển, các địa phương cần hình thành các tập đoàn, nghiệp đoàn để hỗ trợ các tổ, đội khai thác trên biển. Mặt khác, cần có quy định hướng dẫn thành lập tổ hợp tác khai thác thủy sản trên biển gắn với các chính sách hỗ trợ sản xuất khi ngư dân tham gia, nhất là chính sách cho vay vốn phát triển sản xuất, giúp ngư dân mạnh dạn đầu tư và an tâm bám biển.
 
 
Trong số 61 tổ, đội khai thác thủy sản trên biển hiện nay, xã Lập Lễ (Thủy Nguyên) là địa phương có số lượng lớn nhất với 22 tổ, 127 tàu, 640 lao động làm nghề lưới kéo, chụp mực; phường Ngọc Hải (Đồ Sơn) có 15 tổ, 52 tàu, 678 lao động; xã Đại Hợp (Kiến Thụy) có 12 tổ, 87 tàu, 710 lao động; xã Phả Lễ (Thủy Nguyên) có 10 tổ, 64 tàu, 326 lao động; thị trấn Cát Bà và huyện đảo Bạch Long Vỹ mỗi nơi có 1 tổ.
 
Phạm Lượng
.