Thành lập tháng 7- 2007 trên cơ sở hợp nhất Đảng bộ khối Thương mại và Đảng bộ Đảng bộ khối Giao thông- Công chính với 68 tổ chức cơ sở Đảng (45 Đảng bộ, 23 chi bộ và 2580 đảng viên), hiện Đảng bộ khối Doanh nghiệp (ĐBKDN) có hơn 3800 đảng viên với 108 tổ chức cơ sở Đảng. Đây là mô hình mới,  từ thực tế 5 năm hoạt động phát sinh một số vấn đề cần sự quan tâm của Trung ương, Thành ủy để tổ chức Đảng trong DN  thực sự phát huy sức mạnh, vai trò lãnh đạo.

Đáp ứng yêu cầu thực tế

Bí thư Đảng ủy khối DN Trần Văn Khuê khẳng định, qua 5 năm hoạt động, những kết quả đạt được và sự lớn mạnh, trưởng thành không ngừng cho thấy chủ trương thành lập mô hình Đảng ủy khối DN là cần thiết, đúng đắn, đáp ứng yêu cầu thực tế. Đa số DN có tổ chức Đảng đều muốn sinh hoạt tại ĐBKDN. Thực tế, hầu hết DN trong khối đều bảo đảm tốc độ tăng trưởng, thực hiện tốt nghĩa vụ nộp ngân sách với Nhà nước, quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường, tái cấu trúc DN, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập người lao động, thực hiện BHXH, phòng, chống những rủi ro cho người lao động… Các tổ chức Đảng trong DN quan tâm chỉ đạo đẩy mạnh  hoạt động văn hoá tinh thần, xây dựng văn hoá DN, tham gia hoạt động xã hội, giữ vững QPAN... Vai trò của tổ chức Đảng được thể hiện, liên tục được củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo và  là hạt nhân chính trị trong DN, chỉ đạo, thúc đẩy hoạt động SXKD theo đúng định hướng và có bước phát triển. Các chủ trương lãnh đạo, chương trình công tác đề ra bám sát yêu cầu nhiệm vụ của DN. Nhờ vậy, tổng doanh thu của các DN trong khối  tăng trưởng bình quân 24%/ năm; nộp ngân sách tăng 32%; lợi nhuận tăng 65%; kim ngạch xuất khẩu tăng 5%; tổng huy động vốn của các ngân hàng tăng 24%; dư nợ tín dụng tăng bình quân 20%/ năm; số lao động tăng 19%/ năm và thu nhập của người lao động tăng 18%... 

Còn nhiều vướng mắc

Tuy nhiên, do quy mô SXKD không đồng đều, lực lượng lao động phân tán, hoạt động của nhiều Đảng bộ, chi bộ còn khó khăn. Trong khi nhiều DN có tổ chức Đảng, đoàn thể hoạt động nền nếp, nhưng nhiều tổ chức Đảng mới thành lập tại DN ít kinh nghiệm, lúng túng trong lãnh đạo, chỉ đạo; một số tổ chức Đảng năng lực lãnh đạo hạn chế, chưa thể hiện vai trò hạt nhân chính trị trong DN. Luật Doanh nghiệp năm 2005 chưa quy định chi tiết về những chế tài cụ thể đối với tổ chức chính trị và tổ chức chính trị - xã hội trong DN. Một số văn bản hướng dẫn thi hành và một số quy định của các cơ quan chức năng chưa quan tâm đến hoạt động, vai trò, vị trí của tổ chức chính trị và tổ chức chính trị - xã hội trong DN. Khi triển khai một số nhiệm vụ cụ thể của tổ chức Đảng và các đoàn thể ở DN gặp khó khăn về cơ chế.  Quy định 294, 287, 288 của Ban Bí thư cơ bản đáp ứng yêu cầu thực tiễn của Đảng uỷ KDN tỉnh và tổ chức Đảng trong các loại hình DN, song một số nội dung chưa thể chế thành quy định cụ thể của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ hạn chế. Hầu hết cấp ủy kiêm nhiệm, số ít Đảng bộ lớn có cán bộ chuyên trách. Nhiều cấp ủy chưa có kế hoạch chủ động về thời gian, chưa xây dựng chương trình công tác phù hợp, gắn với lãnh đạo, chỉ đạo nhiệm vụ chính trị của đơn vị. Đội ngũ cán bộ chuyên trách các Ban xây dựng Đảng của Đảng uỷ khối ít kinh nghiệm thực tiễn về quản trị DN, số có chuyên môn đào tạo ngành kinh tế ít, việc hiểu và nắm bắt tình hình DN hạn chế; quá trình tiếp cận làm việc với DN còn khó khăn.

Lãnh đạo Đảng ủy khối Doanh nghiệp quán triệt, triển khai Nghị quyết Trung ương 4 cho các tổ chức cơ sở Đảng.

Sau 5 năm hoạt động, đến nay cũng chưa có cơ chế cụ thể để Đảng uỷ KDN tham gia các chủ trương, chính sách của thành phố, tham gia giải quyết các vấn đề liên quan đến DN. Việc nắm bắt các vấn đề của DN mang tính hệ thống còn khó khăn, dẫn đến việc tham mưu, đề xuất chưa nhiều, chưa sâu. Do chưa có quy định, hướng dẫn của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, nên cơ chế báo cáo, hiệp y về công tác cán bộ ở các DN có vốn Nhà nước chi phối chưa được thực hiện nền nếp, khó thực hiện. Do chưa có tổ chức Công đoàn cùng cấp, việc chỉ đạo tổ chức công đoàn cơ sở phải thông qua cấp uỷ cơ sở nên chưa sâu, sát, nhất là những vấn đề mang tính chuyên môn, nghiệp vụ của tổ chức Công đoàn. Biên chế cán bộ chuyên trách của Đảng ủy khối được giao 18 người,  trong khi địa bàn hoạt động rộng, số tổ chức cơ sở Đảng và đảng viên ngày càng tăng,  việc theo dõi, nắm bắt tình hình cơ sở chưa sâu sát.

Một số vấn đề cần quan tâm

Trước những vướng mắc đó, Đảng ủy KDN đề nghị Trung ương, Thành uỷ nghiên cứu hướng dẫn cụ thể việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Đảng uỷ khối và cấp uỷ cơ sở trong DN theo Quy định 294, 287, 288 của Ban Bí thư, nhất là trong quản lý cán bộ, lãnh đạo nhiệm vụ chính trị, SXKD đối với DN. Như vậy, cần thiết phải thể chế thành các quy định trong Luật DN và các văn bản pháp quy của Nhà nước.

Trung ương cần có hướng dẫn thi hành điều 6 Luật Doanh nghiệp về trách nhiệm của DN trong việc tạo điều kiện cho các tổ chức chính trị, các đoàn thể trong DN hoạt động. Đảng ủy khối đề nghị Ban Thường vụ Thành uỷ chỉ đạo ban hành quy chế phối hợp giữa Ban Thường vụ Đảng uỷ KDN thành phố với  HĐND, UBND thành phố, các quận, huyện và một số ngành, đoàn thể; quan tâm hơn về cơ sở vật chất để Đảng ủy khối phát huy vai trò, thực hiện tốt nhiệm vụ được giao; Đề nghị Trung ương nghiên cứu thành lập Ban Dân vận Đảng uỷ khối, Công đoàn khối, chuyển các tổ chức công đoàn trong các DN trực thuộc Công đoàn khối DN thành phố; nghiên cứu có chế độ phụ cấp đối với Bí thư chi bộ trực thuộc Đảng uỷ cơ sở ở những DN cổ phần Nhà nước không chi phối, DN không có vốn Nhà nước, (được hưởng chế độ như Bí thư chi bộ đường phố). Đối với những DN đủ điều kiện bố trí cán bộ chuyên trách công tác Đảng, cần cấp lương ngân sách để  họ yên tâm làm việc ở cơ sở. Đảng ủy khối mong muốn Ban Thường vụ Thành uỷ bổ sung quy định phân cấp quản lý cán bộ, bảo đảm chính sách với cán bộ diện Ban Thường vụ Đảng uỷ KDN thành phố quản lý được áp dụng như các quận, huyện uỷ và tăng thêm biên chế cho Đảng uỷ khối.

Hồng Thanh