Qua kiểm tra tình hình sản xuất nông nghiệp ngay sau Tết Nguyên đán, Sở Nông nghiệp- PTNT phát hiện sự chỉ đạo sản xuất không thống nhất giữa các địa phương. Có địa phương chủ động chỉ đạo nông dân che phủ ni lông cho mạ nên thiệt hại không đáng kể. Ngược lại, có địa phương diện tích sản xuất nông nghiệp không nhiều nhưng thiệt hại do rét khá lớn. Nhiều nơi, nông dân vẫn gieo cấy trong thời điểm rét hại. Hậu quả là nhiều địa phương đứng trước nguy cơ thiếu mạ để gieo cấy hết diện tích.

Nhờ làm tốt công tác che phủ, nhiều diện tích mạ tại xã Quang Phục (Tiên Lãng) phát triển tốt Ảnh: Duy Lân

Dân không tuân thủ hướng dẫn

Tại khu vực đồng chuyên mạ của xã An Hòa (Vĩnh Bảo), có khá nhiều nông dân đứng ngồi không yên nhìn mạ gieo sát trường THCS An Hòa đang bị chết, lụi từng đám. Một số diện tích mạ bị chết đến 80% số dảnh, không còn khả năng phục hồi. Có diện tích mạ được che phủ ni lông nhưng vẫn có hiện tượng thối rễ, vàng nõn. Theo anh Phạm Văn Ha, nông dân ở đây, những diện tích che phủ ni lông vẫn bị chết là do khi mạ đã có biểu hiện thối rễ, vàng nõn vì rét hại bà con mới che phủ. Diện tích còn lại do bà con không che phủ ni lông đến nay mạ chết, không thể gieo cấy được. Ngoài xã An Hòa, tại huyện Vĩnh Bảo còn có nhiều xã khác nông dân không chú ý che phủ ni lông cho mạ, diện tích mạ bị ảnh hưởng rét hại khá lớn. Qua các xã Thắng Thủy, Hiệp Hòa chúng tôi thấy những cánh đồng gieo mạ phần lớn không được che phủ ni lông, rải rác có những vạt mạ ngả màu vàng hoặc đã chuyển sang màu xanh đen. Theo phòng nông nghiệp- PTNT huyện Vĩnh Bảo, ngay từ đầu vụ, huyện đã có công văn yêu cầu các xã phải chú ý hướng dẫn nông dân che phủ ni lông giữ ấm cho mạ chiêm xuân nhưng phần lớn nông dân không thực hiện. Lý do bà con đưa ra là không có kinh phí mua ni lông che phủ mạ ngoài đồng, chỉ che phủ ni lông cho diện tích mạ gieo ở sân nhà. Theo số liệu ban đầu của phòng Nông nghiệp- PTNT huyện Vĩnh Bảo đang có khoảng 30 ha mạ bị chết do rét hại. Nhiều xã đứng trước tình trạng thiếu mạ để gieo cấy lúa chiêm xuân.

“Trên chỉ đạo nhưng dưới không nghe” là thực tế khá phổ biến tại các huyện An Lão, An Dương và Kiến Thụy. Theo phòng Nông nghiệp- PTNT các huyện An Lão và Kiến Thụy, từ đầu vụ đến Tết Nguyên đán, huyện ra tới 10 văn bản chỉ đạo việc gieo cấy vụ chiêm-xuân đúng khung thời vụ, không gieo cấy theo kinh nghiệm, tập quán, đặc biệt chú ý che phủ ni lông giữ ấm cho mạ, không cấy lúa khi nhiệt độ xuống thấp dưới 15 độ C. Tuy nhiên, trước Tết đến nay, nông dân hai huyện này đã gieo cấy xong 700 ha lúa chiêm- xuân. Trong đó, trà lúa xuân sớm chiếm 30% diện tích gieo cấy cả vụ. Mặc dù huyện chỉ đạo  như vậy, nhưng các xã đành “bó tay” trong việc xử lý các hộ dân không tuân thủ lịch thời vụ.

Thiệt hại thấp nhờ chỉ đạo nghiêm

Đến khu đồng Cả ở thôn Lật Dương , xã Quang Phục, huyện Tiên Lãng ai cũng ngạc nhiên khi thấy cả cánh đồng trải dài ngút mắt là những dược mạ được làm vòm ni lông che phủ san sát nhau. Chị Phạm Thị Thủy, nông dân ở đây cho biết: “Theo chỉ đạo của HTX nông nghiệp, 7 ha đồng mạ ở khu vực này chúng tôi đều làm vòm che phủ ni lông trắng ngay từ khi mới gieo mạ. Chi phí mua ni lông và làm vòm che khoảng hơn 200 nghìn đồng/ sào do nông dân tự bỏ kinh phí để làm, toàn bộ hai sào mạ nhà tôi gieo trước Tết đều được che phủ kỹ nên dù rét đậm, mạ vẫn sinh trưởng phát triển tốt”.         

Dù rất sốt ruột vì lịch thời vụ sắp hết, nhưng chị Phạm Thị Hồ, ở thôn Mỹ Lộc, xã Tiên Thắng (Tiên Lãng) cũng như nhiều nông dân địa phương rất tuân thủ chỉ đạo của chính quyền, HTX nông nghiệp: không cấy lúa trong những ngày nhiệt độ xuống thấp dưới 15 độ C. Chị Hồ cho biết: “Nhiều lần được tham gia tập huấn kỹ thuật và thông qua thông tin hằng ngày của HTX nông nghiệp trên hệ thống loa truyền thanh của địa phương, gia đình tôi không nhổ mạ cấy vào đợt rét trong và sau Tết mà chờ sau ngày 10-2, hết rét đậm, rét hại mới đưa mạ xuống cấy”.

Theo ông Nguyễn Văn Thấm, Phó phòng nông nghiệp- PTNT huyện Tiên Lãng: “Trước đợt rét, huyện tổ chức các đoàn kiểm tra, hướng dẫn nông dân che phủ ni lông, rắc tro bếp và thường xuyên giữ nước để làm ấm chân mạ; kiên quyết không cấy lúa vào những ngày nhiệt độ xuống thấp dưới 15 độ C. Huyện còn chỉ đạo không đưa nước vào ruộng trong những ngày có dự báo rét đậm, rét hại thời điểm trước Tết. Đây là một trong những giải pháp hữu hiệu nhằm ngăn chặn tình trạng nông dân “cấy sớm để ăn Tết”. Biện pháp này vừa chống lãng phí điện, nước, vừa góp phần tích cực trong rút ngắn lịch cấy lúa, giúp cây lúa phát triển đồng đều. Huyện Tiên Lãng có 90% diện tích mạ (150 ha) được che phủ ni lông.

Để khắc phục điều kiện thời tiết khắc nghiệt, huyện Thủy Nguyên tích cực vận động nông dân mở rộng diện tích gieo sạ, tránh mạ gặp rét đậm, rét hại. Hiện nay, nhiều xã trên địa bàn huyện đang chỉ đạo nông dân đưa cơ giới hóa vào khâu làm đất đồng bộ, chủ động lấy nước đổ ải, sẵn sàng ruộng để khi nắng ấm là đồng loạt gieo sạ. Đây cũng là chỉ đạo chung của ngành nông nghiệp thành phố trong thời điểm rét đậm, rét hại tăng cường hiện nay. Mong rằng, các địa phương khẩn trương khắc phục tình trạng chỉ đạo không thống nhất để bảo đảm cấy hết diện tích lúa chiêm xuân trong khung thời vụ hướng dẫn.

Hoàng Yên