Năm 2011, thu ngân sách nội địa được coi là một trong những thành công lớn của thành phố, trong đó khu vực doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn. Đây là kết quả đáng ghi nhận bởi năm qua được coi là một năm nhiều khó khăn đối với cả nền kinh tế nói chung và doanh nghiệp nói riêng kể từ khi thực hiện công cuộc đổi mới. Vì thế, càng thêm trân trọng sự nỗ lực và đóng góp của doanh nghiệp Hải Phòng.

Mặc dù sản xuất trong năm 2011 gặp nhiều khó khăn nhưng Công ty CP Ắc quy Tia Sáng vẫn nộp ngân sách hơn 7 tỷ đồng Ảnh: Duy Thính

Vẫn nhiều doanh nghiệp nộp ngân sách lớn

Theo ngành Tài chính, số nộp ngân sách của các doanh nghiệp Trung ương và địa phương có mức tăng trưởng khá cao. Cụ thể, khu vực doanh nghiệp Trung ương nộp 1210 tỷ đồng, đạt 100% dự toán năm và tăng trưởng 24%. Đây là khu vực kinh tế tiếp tục giữ tốc độ tăng trưởng khá và giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu kinh tế và đóng góp ngân sách trên địa bàn. Trong đó, nhiều doanh nghiệp có số nộp lớn như Công ty Xăng dầu khu vực 3 dẫn đầu về số nộp ngân sách năm 2011 với 203 tỷ đồng, tăng 30%, tương ứng với gần 48 tỷ đồng; chi nhánh Công ty TNHH MTV Thương mại Kỹ thuật và Đầu tư tại Hải Phòng có số nộp tăng tới 45%, tương ứng gần 57 tỷ đồng; Xí nghiệp Xăng dầu Petec An Hải tăng trưởng về số nộp ngân sách tới 474%, tương ứng 60,3 tỷ đồng; Công ty Xi măng Hải Phòng mặc dù gặp khó trong tiêu thụ sản phẩm nhưng số nộp vẫn tăng 65%, tương ứng 17,2 tỷ đồng. Công ty cổ phần Nhựa Thiếu niên Tiền Phong tăng 25%, tương ứng hơn 30,6 tỷ đồng…

Khối doanh nghiệp địa phương năm qua nộp ngân sách hơn 600 tỷ đồng, tăng 27% so với dự toán được giao và tăng trưởng 28%. Đây cũng được coi là năm đầu khu vực kinh tế này có mức nộp ngân sách tăng trưởng khá khi năm 2010 chỉ tăng 1% so với năm 2009. Đóng góp vào mức tăng thu lớn có các khoản thu phát sinh của Khu công nghiệp Sài Gòn- Hải Phòng 39 tỷ đồng từ hoạt động chuyển nhượng mặt bằng sản xuất cho doanh nghiệp; Công ty cổ phần Bia Hà Nội- Hải Phòng và Công ty TNHH MTV Thuốc lá Hải Phòng tăng trưởng về sản lượng tiêu thụ, nộp ngân sách tăng trưởng 65%.

Sau nhiều năm luôn có số nộp ngân sách cao, năm 2011, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không hoàn thành kế hoạch nhưng số thu cũng đạt 1190 tỷ đồng. Nguyên nhân là các doanh nghiệp Nhật Bản chiếm tỷ trọng lớn trong khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Hải Phòng chịu ảnh hưởng nặng nề của thảm họa kép động đất và sóng thần, hoạt động suy giảm mạnh. Cùng với đó, thuế nhà thầu của Công ty cổ phần Hóa dầu và Xơ sợi dầu khí phát sinh nộp thấp hơn năm 2010 là 38 tỷ đồng do nhà máy xây dựng gần xong, chuẩn bị đi vào sản xuất. Khối doanh nghiệp sản xuất thép do ảnh hưởng của giá phôi thép, lãi suất ngân hàng, giá điện tăng cao nên giá thành sản xuất tăng trong khi sản lượng tiêu thụ lại giảm 6- 8%, số nộp ngân sách giảm. Nhiều doanh nghiệp vẫn có số nộp lớn như Công ty liên doanh sản xuất thép Vinausteel; Công ty liên doanh VSC- Posco; Công ty sản xuất thép Úc SSE… nay đều giảm về nộp ngân sách. Tuy vậy, trong khối này có một số doanh nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng và nộp ngân sách tăng khá cao so với cùng kỳ như Công ty TNHH Công nghiệp nhựa Phú Lâm tăng 179,6%; Công ty liên doanh Cáp điện LS- Vina tăng 43%; Công ty liên doanh Du lịch quốc tế Hải Phòng tăng 49,6%...

Sự đóng góp của khu vực doanh nghiệp vào ngân sách còn thể hiện ở khu vực thuế công thương nghiệp và dịch vụ ngoài quốc doanh khi số thu từ khu vực này đạt gần 1400 tỷ đồng, tăng trưởng tới 28%. Nhiều doanh nghiệp còn đóng góp lớn vào sắc thuế thu nhập cá nhân khi năm 2011, thuế thu nhập cá nhân tăng 25% so với dự toán và tăng 45% so với năm 2010.

Tạo điều kiện và nuôi dưỡng nguồn thu

Xác định rõ vai trò của doanh nghiệp trong công tác thu nộp ngân sách, thành phố và các ngành Tài chính, Thuế, Kho bạc đang xúc tiến nhiều giải pháp, biện pháp để tăng số thu từ doanh nghiệp trong năm 2012. Tại hội nghị tổng kết công tác thu thuế năm 2011, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn đặt nhiệm vụ Hải Phòng nên phấn đấu vượt ngưỡng thu ngân sách nội địa 10.000 tỷ đồng ngay trong năm 2012. Theo Thứ trưởng, một mặt phải tạo mọi điều kiện cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, tạo nguồn thu nhưng mặt khác cũng thực hiện ngay các chế độ, chính sách giãn, hoãn các khoản nộp của doanh nghiệp mà Chính phủ đã cho phép. Bên cạnh đó, cần tích cực khai thác nguồn thu ở một số khu vực doanh nghiệp còn thất thu như xây dựng, vận tải…

Năm 2012, khu vực doanh nghiệp tiếp tục đứng trước nhiều thử thách, khó khăn mới khó lường hơn. Nhiệm vụ thu ngân sách lại nặng nề. Bởi vậy, việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác thu ngân sách càng cần được tập trung hơn. Trong đó, cần quan tâm hỗ trợ doanh nghiệp một cách thiết thực, hiệu quả hơn, tất cả vì sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Mặt khác, khi thu hút các dự án đầu tư, nhất là các dự án đầu tư lớn, nên coi chỉ tiêu nộp ngân sách là một trong những điều kiện quyết định. Bởi đã có tình trạng, một số doanh nghiệp có vốn đầu tư lớn, diện tích chiếm đất nhiều nhưng số nộp ngân sách không đáng bao nhiêu. Vì thế, ngành Thuế Hải Phòng có một số đề xuất với thành phố, bổ sung vào các phần cam kết của dự án FDI lớn là phải dành một phần sản phẩm tiêu thụ nội địa, từ đó mới phát sinh số nộp ngân sách. Còn nếu chỉ để xuất khẩu, thuế suất sẽ bằng 0.

Số thu từ doanh nghiệp là nguồn thu bền vững và lâu dài. Trách nhiệm của doanh nghiệp là phải đóng góp cho ngân sách nhưng ở đây cũng phải đề cao tinh thần cộng đồng trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý để số thu từ doanh nghiệp Hải Phòng ngày càng cao hơn, đóng góp tích cực vào sự phát triển của thành phố.

Hồng Thanh