Năm 2011, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ công tác quy hoạch nông thôn mới (NTM) và xây dựng một số công trình hạ tầng ở 8 xã điểm. Tuy nhiên, kết thúc năm 2011, các mục tiêu này đều không hoàn thành. Cùng với đó, xuất hiện những vướng mắc mới khiến việc triển khai chương trình NTM năm 2012 thêm khó khăn.
Không hoàn thành kế hoạch năm 2011
Kết thúc năm 2011, toàn thàn phố mới có 22 xã phê duyệt xong quy hoạch NTM. Trong đó có 7 xã điểm và 15 xã của huyện Kiến Thụy. Toàn thành phố hiện có 131 xã đang triển khai công tác lập quy hoạch NTM. Trừ huyện Kiến Thụy, tiến độ xây dựng quy hoạch NTM ở các huyện khác đều chậm. Các huyện Thủy Nguyên, An Dương, Vĩnh Bảo, Tiên Lãng đều mới phê duyệt được quy hoạch của xã làm điểm NTM, các xã còn lại đang trình UBND huyện phê duyệt. Huyện An Lão mới có 10/15 xã hoàn thành công tác quy hoạch, chờ phê duyệt. Riêng huyện Cát Hải mới có 6 xã đang trong giai đoạn lập quy hoạch. Theo kế hoạch đặt ra, 8 xã điểm phải hoàn thành phê duyệt quy hoạch NTM từ tháng 7-2011 để các xã khác học tập, rút kinh nghiệm. Tuy nhiên, trên thực tế, đến tháng 11, mới có 2/8 xã điểm phê duyệt quy hoạch NTM. Đến hết năm 2011, vẫn còn 1 xã điểm là xã Trân Châu (Cát Hải) chưa hoàn thành công tác quy hoạch.
Do tiến độ xây dựng quy hoạch quá chậm nên ảnh hưởng nhiều đến công tác xây dựng đề án NTM. Toàn thành phố mới có 3 xã hoàn thành đề án NTM là các xã điểm Minh Tân, Phù Ninh (Thủy Nguyên), Đoàn Xá (Kiến Thụy). Còn 135 xã đang triển khai. Do chưa có đề án NTM hoặc việc phê duyệt đề án quá muộn nên nhiều xã điểm không triển khai được nguồn vốn xây dựng cơ bản thành phố đã phân bổ trong năm 2011. Theo Ban chỉ đạo xây dựng NTM thành phố, việc lập quy hoạch và triển khai nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới ở Hải Phòng quá chậm so với yêu cầu do sự vào cuộc của các cấp, ngành, các đoàn thể xã hội ở cơ sở thiếu đồng bộ; việc tham mưu, đề xuất với thành phố và công tác vận động nhân dân tại địa phương còn hạn chế; các văn bản hướng dẫn của Trung ương còn chậm, chưa đầy đủ dẫn đến địa phương lúng túng trong quá trình triển khai. Đội ngũ cán bộ thực hiện nhiệm vụ từ thành phố đến các huyện đều kiêm nhiệm nên việc nắm bắt và triển khai chỉ đạo của Trung ương, thành phố bị chậm; một số đơn vị tư vấn thiếu năng lực, trong khi các địa phương quá bị động, để đơn vị tư vấn tự xây dựng quy hoạch…
 |
| Nông dân xã Thủy Đường (Thủy Nguyên) chăm sóc vùng chuyên canh rau màu đạt hiệu quả kinh tế cao . |
Vướng mắc cần tháo gỡ
Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện An Dương Đinh Hùng cho biết, công tác xây dựng quy hoạch NTM đang đến giai đoạn nước rút thì xuất hiện vướng mắc do các văn bản hướng dẫn lập quy hoạch của Trung ương và thành phố chưa thống nhất. Theo hướng dẫn số 100 của Bộ Xây dựng, quy hoạch của các địa phương chỉ cần xin ý kiến của 2 Sở Xây dựng và Nông nghiệp- PTNT. Tuy nhiên theo Nghị định 13 - liên bộ Xây dựng và Nông nghiệp (có hiệu lực từ 15-12-2011) quy hoạch của các địa phương cần xin ý kiến của 3 sở, gồm Xây dựng, Nông nghiệp- PTNT và Tài nguyên môi trường. Trong khi đó, thời gian chờ xin tham vấn của các sở khá lâu. 14 xã trên địa bàn huyện đã hoàn thành công tác quy hoạch nhưng hiện rất lúng túng là nên thực hiện theo hướng dẫn nào? Bên cạnh đó, theo hướng dẫn mới, trong xây dựng quy hoạch cần xây dựng bản đồ 1/2000. Trước đó, theo hướng dẫn 43 của Sở Xây dựng chỉ cần xây dựng quy hoạch 3 trong 1, tức là xây dựng quy hoạch tổng thể, quy hoạch chi tiết sẽ xây dựng sau. Muốn xây dựng quy hoạch có bản đồ 1/2000, các xã cần phải có từ 500 triệu - 1 tỷ đồng. Trong khi đó, nguồn ngân sách chi cho các địa phương để xây dựng quy hoạch là 150 triệu đồng, quá ít so với nhu cầu. Mặt khác, HĐND thành phố vừa mới công bố kế hoạch sử dụng đất năm 2015-2020. Huyện An Dương cũng đang xây dựng kế hoạch sử dụng đất 2015-2020. Việc xây dựng quy hoạch nông thôn mới của các địa phương phải bảo đảm được các kế hoạch sử dụng đất của thành phố, huyện. Do đó, quy hoạch của các địa phương phải chỉnh sửa.
Ông Bùi Doãn Nhân, trưởng phòng Nông nghiệp- PTNT huyện Thủy Nguyên cho biết: “Ngoài băn khoăn giống như huyện An Dương, huyện Thủy Nguyên còn gặp khó khăn là có 11 xã đang xây dựng quy hoạch thì phải tạm dừng vì chờ phê duyệt chi tiết quy hoạch mới của thành phố tại khu công nghiệp Vsip và khu kinh tế Đình Vũ- Cát Hải. Các địa phương này không biết phải chờ đến bao giờ”.
Ngoài lúng túng trong việc xin tham vấn các đơn vị chức năng, phê duyệt, giao nộp quy hoạch, hiện các địa phương đang lo nhất là việc huy động nguồn vốn xây dựng cơ bản cho NTM; làm thủ tục như thế nào để được kinh phí hỗ trợ của thành phố dành cho xây dựng cơ sở hạ tầng NTM?. Vì nếu làm theo hướng dẫn hiện nay, để xây dựng được một công trình thì các địa phương phải mất nhiều năm nữa. Ngoài ra, các địa phương đang lúng túng trong thực hiện một số tiêu chí NTM như tiêu chí về thu nhập, chuyển dịch lao động, chợ, bưu điện văn hóa…nên loay hoay không biết chọn thực hiện tiêu chí nào trước, tiêu chí nào sau. Cùng với đó, khó khăn về kinh phí và nhân lực thực hiện NTM chưa được tháo nút…
Năm 2012, thành phố phấn đấu 8 xã điểm hoàn thành 14-15 tiêu chí, 8 xã không làm điểm hoàn thành 12-14 tiêu chí; 122 xã còn lại hoàn thành 5-9 tiêu chí quốc gia NTM. Với những khó khăn mới phát sinh, nếu thành phố và các địa phương không có giải pháp tháo gỡ phù hợp thì nhiệm vụ xây dựng NTM năm 2012 sẽ khó thành hiện thực.
Kim Minh