Thực hiện tăng lương tối thiểu vùng: Cân đối bài toán lợi ích
Cập nhật lúc09:28, Thứ Bảy, 22/06/2013 (GMT+7)

Theo Nghị định 103/2012/NĐ-CP, từ 1-1-2013, mức lương tối thiểu vùng được điều chỉnh tăng khoảng 17%, cao hơn so với trước 250.000 – 350.000 đồng/tháng nhằm từng bước nâng cao thu nhập, giảm bớt khó khăn trong cuộc sống của người lao động. Tuy nhiên, đến nay, trong điều kiện kinh tế khó khăn, việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu cũng tạo gánh nặng cho doanh nghiệp, dẫn tới những căng thẳng trong quan hệ lao động hiện nay.

Tăng lương nhưng cắt, giảm phụ cấp

Chị Hà Thị Lan công nhân làm việc tại bộ phận đóng gói Công ty TNHH nến Aromabay (quận Dương Kinh) được khoảng 2 năm. Hiện, thu nhập bình quân của chị Lan được khoảng 2,3 – 2,4 triệu đồng/tháng (chưa kể tăng ca). Chị cho biết, từ tháng 12-2012 trở về trước, công ty áp dụng mức lương tối thiểu cũ cộng với các khoản phụ cấp như tiền chuyên cần 200.000 đồng/tháng; tiền hỗ trợ công nhân thuê nhà trọ 50.000 đồng/tháng; tiền thâm niên 60.000 đồng/năm. Từ tháng 1-2013, công ty áp dụng mức lương tối thiểu theo quy định mới của Chính phủ, cao hơn so với trước nhưng lại giảm tiền thâm niên xuống còn 50.000 đồng/năm và cắt tiền hỗ trợ nhà trọ; giảm tiền chuyên cần… Do vậy, thu nhập của chị chỉ tăng được khoảng 100.000 đồng, lên mức 2,5 triệu đồng/tháng. Đây cũng là thực trạng chung của hầu hết công nhân, lao động trên địa bàn thành phố hiện nay.

Trong khi thu nhập của người lao động ít được cải thiện, các khoản chi phí sinh hoạt hằng ngày như tiền thuê nhà trọ, tiền ăn uống, tiền xăng xe, gas, điện, nước… không ngừng tăng cao. Giá thuê một gian phòng trọ khoảng 10 – 12m2 hiện dao động từ 500.000 đồng – 700.000 đồng/tháng; công nhân thuê nhà trọ còn phải trả tiền điện, nước giá cao với mức 2.500 đồng – 3.000 đồng, cá biệt có nơi lên đến 4.000 đồng/số điện; 10.000 đồng – 12.000 đồng/khối nước. Để trang trải cuộc sống và có tiền tiết kiệm, giúp đỡ gia đình, các công nhân, lao động buộc phải tăng ca liên tục mong tăng thu nhập. Trường hợp doanh nghiệp ít việc, buộc phải tạm nghỉ chờ hoặc giãn việc, thu nhập giảm đi trông thấy, đời sống người lao động vốn đã khó khăn lại càng khó khăn hơn.

Công nhân Công ty CP bao bì trong ca sản xuất.
Công nhân Công ty CP bao bì trong ca sản xuất.

Bài toán về cân đối lợi ích

Tình trạng doanh nghiệp tăng lương nhưng lại cắt giảm các khoản phụ cấp không chỉ diễn ra ở Công ty TNHH nến Aromabay mà còn diễn ra tại nhiều doanh nghiệp khác. Nguyên nhân được đưa ra là  suy thoái kinh tế, doanh nghiệp khó khăn, giảm sút các đơn hàng dẫn tới doanh thu giảm. Với những doanh nghiệp có đông lao động, mức tăng 250.000 đồng – 350.000 đồng/tháng lương tối thiểu trở thành gánh nặng lớn đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Do đó, các doanh nghiệp buộc phải cắt giảm các khoản phụ cấp, hỗ trợ người lao động để bù vào khoản tăng lương theo quy định của Chính phủ. Thực trạng này cộng với sự thiếu minh bạch, dân chủ, đối thoại, chia sẻ giữa chủ doanh nghiệp và người lao động sẽ dẫn tới những căng thẳng trong quan hệ lao động mà đỉnh điểm là các vụ ngừng việc tập thể, đòi tăng lương của người lao động.

Tại hội thảo về nâng cao chất lượng đối thoại tại các doanh nghiệp do Công đoàn Công Thương thành phố phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức, Chủ tịch Công đoàn ngành Công Thương Nguyễn Đức Châu cho rằng, trong bối cảnh kinh tế khó khăn hiện nay, cả doanh nghiệp và người lao động đều bị ảnh hưởng. Vì thế, mọi việc làm nhằm nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người lao động đều phải tính toán tới khả năng chịu đựng của doanh nghiệp. Lợi ích của doanh nghiệp và lợi ích của người lao động cần phải được tính toán một cách cân đối, hài hòa sao cho doanh nghiệp vẫn tồn tại, hoạt động, tháo gỡ khó khăn để phát triển và người lao động vẫn có việc làm, có thu nhập ổn định, từng bước được nâng cao để cải thiện đời sống. Muốn vậy, bên cạnh giải pháp tăng mức lương tối thiểu, qua đó tăng thu nhập cho người lao động, Chính phủ và các cấp chính quyền cần triển khai nhiều biện pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp cũng như các chương trình, dự án hỗ trợ người lao động về nhà ở và các dịch vụ công như y tế, giáo dục, văn hóa….

Theo Phó chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi, lương khu vực sản xuất kinh doanh từ ngày 1-1-2013 tăng 17% so với trước (trong khi dự kiến đặt ra là tăng 36%) và chỉ đáp ứng được 62% - 69% nhu cầu sống tối thiểu của người lao động. Tuy nhiên, khi hầu hết các chỉ số trong bức tranh kinh tế - xã hội năm 2012 và quý 1 năm 2013 đều giảm, vấn đề tăng lương nói chung, tăng lương tối thiểu vùng nói riêng cần phải được cân nhắc và tính toán kỹ lưỡng hơn.

             Thành Lê

123456789_STATIC_v1.haiphong.cate.ad.outside.1_STATIC_987654321