Thời gian qua, vấn đề người lao động Trung Quốc tại Hải Phòng được dư luận quan tâm và có nhiều luồng ý kiến khác nhau. Ở huyện Thủy Nguyên, phía chủ đầu tư Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng mong nhà thầu tập trung nhiều lực lượng hơn để đẩy nhanh tiến độ công trình. Nhưng chính quyền địa phương tỏ ra lo ngại về tình trạng có quá nhiều lao động Trung Quốc, trong đó có cả lao động phổ thông. Nhóm phóng viên Báo Hải Phòng đã làm việc với các ngành chức năng, chính quyền địa phương để đi tìm hiểu vấn đề này.
Gần 3.600 người Trung Quốc có mặt tại Hải Phòng
“Vẫn trong tầm kiểm soát” là sự khẳng định của lãnh đạo Phòng quản lý xuất nhập cảnh (Công an Hải Phòng). Phó Phòng quản lý xuất nhập cảnh Nguyễn Đình Ba cho biết, lao động Trung Quốc tại Hải Phòng luôn luôn biến động và thường xuyên phải cập nhật. Nhưng tính tới thời điểm này, tại Hải Phòng có 3.598 người Trung Quốc. Trong đó, người Trung Quốc sang lao động, làm việc có 1.436 người, còn lại là sang du lịch, làm thương mại, đầu tư, thăm thân và các mục đích khác… Người lao động Trung Quốc chủ yếu tập trung tại khu vực thi công Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng với hơn 1000 người, còn lại là ở một số doanh nghiệp giày dép như Công ty TNHH CN giầy AURORA Việt Nam có 80 người; Công ty TNHH Sao Vàng có 300 người, Công ty TNHH Vĩnh Chân 1 và 2 có 200 người, trên công trường thi công hai gói thầu 58 và 59 đường cao tốc Hà Nội- Hải Phòng có 80 người… Theo Phòng quản lý xuất nhập cảnh, tại 2 gói thầu của đường cao tốc, người lao động Trung Quốc chủ yếu là kỹ sư công trình, còn tại các doanh nghiệp da giày là quản lý và kỹ thuật…
Tới thời điểm này, số lao động Trung Quốc có mặt tại công trường Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng có 1206 người làm việc cho 3 doanh nghiệp ở Trung Quốc. Trong đó có 1062 người làm việc cho Công ty xây dựng Điện lực Hồ Bắc; 95 người làm việc cho Công ty Điện khí Đông Phương; 48 người làm việc cho Công ty Điện lực Quảng Tây… Công ty Điện lực Quảng Tây là nhà thầu thi công Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng 1, công trình đã hoàn thành, vận hành và số lao động thi công cơ bản đã rút về nước, chỉ còn lại một số kỹ sư bàn giao kỹ thuật đưa vào sử dụng. Như vậy, số lao động Trung Quốc còn lại chủ yếu đang làm việc trên công trường thi công Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng 2.
 |
| Công nhân Trung Quốc tham gia thi công Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng giờ tan ca. |
Trao đổi với phóng viên Báo Hải Phòng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Nhiệt điện Hải Phòng Trần Hữu Nam cho biết, công trình Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng 1 và 2 thực hiện theo hình thức chìa khóa trao tay. Trong đó, Nhà thầu EPC Trung Quốc (bao gồm cả thiết kế, xây dựng, mua sắm, bàn giao) chịu trách nhiệm huy động nhân lực để bảo đảm tiến độ của công trình. Ông Nam cho rằng, nếu đáp ứng yêu cầu thi công, số lao động Trung Quốc còn phải cần nhiều hơn, khoảng 2000 lao động mới có thể đẩy nhanh tiến độ. Tuy nhiên, đây là trách nhiệm của nhà thầu, khi đưa lao động Trung Quốc vào làm việc, phải tuân thủ pháp luật của Việt Nam, không phải muốn đưa bao nhiêu cũng được. Tuy nhiên, theo ông Nam, số lao động Trung Quốc hiện đang làm việc trên công trường có nhiều người là kỹ sư đảm nhận các công việc thiết kế, hiệu chỉnh, công nhân tay nghề bậc cao để đảm nhận các phần việc như lắp đặt, hàn, thí nghiệm và có cả công nhân lao động phổ thông… Như vậy, việc thuê lao động hoàn toàn là quyền của nhà thầu, chủ đầu tư dù muốn cũng không thể can thiệp.
Lãnh đạo Phòng quản lý xuất nhập cảnh cũng cho biết, chủ đầu tư và nhà thầu đều muốn đưa thêm nhiều lao động Trung Quốc vào làm việc nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án. Phòng quản lý xuất nhập cảnh luôn phối hợp chặt chẽ với Sở Lao động- TBXH siết chặt công tác quản lý, kiểm tra liên tục và yêu cầu thực hiện đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam, chỉ cấp giấy phép lao động cho người lao động nhập cảnh hợp pháp. Bởi vậy, từ năm 2009 tới nay không có trường hợp nào nhập cảnh bất hợp pháp.
Về cư trú, chủ đầu tư và các cơ quan quản lý của thành phố đã yêu cầu phía nhà thầu Trung Quốc bố trí lao động ăn ở tập trung tại 2 khu chung cư ở xã Ngũ Lão và Tam Hưng, đều ở huyện Thủy Nguyên. Tuy nhiên, cũng có một số lao động Trung Quốc ở trọ tại nhà dân ở xã Tam Hưng. Hộ dân nào cho người lao động Trung Quốc thuê trọ phải có giấy phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, bảo đảm nghiêm ngặt ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương thường xuyên kiểm tra, chấn chỉnh, nhắc nhở, xử lý nghiêm các vi phạm. Trong tháng 6, kiểm tra 9 hộ dân cho người Trung Quốc thuê trọ, 6 hộ có đầy đủ giấy phép, 3 hộ chưa bảo đảm thủ tục cần thiết đã bị ngừng dịch vụ này. Còn theo lãnh đạo UBND xã Tam Hưng, có 13 cơ sở có dịch vụ cho thuê trọ ở xã với khoảng 127 người thuê. Tất cả đều được kiểm tra, cấp phép và quản lý chặt chẽ, cơ bản không xảy ra vấn đề gì về an ninh trật tự. Theo phản ánh của các ngành chức năng, thời gian đầu mới xây dựng nhà máy cũng có nhiều chuyện phức tạp, Công an thành phố phải có 1 tổ công tác làm nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự trong khu vực. Sau đó, do có sự phối hợp chặt chẽ giữa công an thành phố, trạm công an Bến Rừng, công an huyện và xã nên khi thi công nhà máy nhiệt điện 2, số lao động Trung Quốc vẫn khá nhiều nhưng cơ bản an toàn và trật tự. Cũng đã có xảy ra một số vụ va chạm, trộm cắp vặt; có tình trạng quảng cáo, biển hiệu của các nhà hàng, nhà nghỉ sai quy định về chữ Việt
Nhóm PV
Kinh tế - pháp luật