158 mốc địa giới hành chính (ĐGHC) được cắm mới, khôi phục, tu sửa; 708 bộ hồ sơ, bản đồ địa chính (BĐĐC)của cấp huyện và cấp xã, phường, thị trấn được chỉnh lý, bổ sung, lập mới,…Đây là kết quả thực hiện phương án kinh tế kỹ thuật thành lập hồ sơ, bản đồ ĐGHC của thành phố. Phương án hoàn thành khắc phục đáng kể những hạn chế, khó khăn do ĐGHC chưa rõ ràng, chồng lấn tồn tài trong thời gian qua.

Công tác quản lý gặp khó khăn

Trong năm 2011, Sở Tài nguyên – Môi trường phải trả lại gần 20 hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp với nguyên nhân thửa đất xét cấp giấy chứng nhận nằm ở khu vực chưa rõ ràng địa giới hành chính giữa phường, quận. Cục dự trữ quốc gia khu vực Đông Bắc đang quản lý thửa đất có diện tích là 331,5ha. Công ty làm thủ tục đề nghị cấp giấy chứng nhận từ cuối năm 2009 nhưng đến nay, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa thể triển khai. Bởi một trong những thủ tục quan trọng của việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là lấy ý kiến của UBND phường về nguồn gốc đất, tình trạng tranh chấp đất đai đối với thửa đất, sự phù hợp với quy hoạch sử dụng đất được xét duyệt. Nhưng phường nào sẽ ký xác nhận biên bản xác minh nguồn gốc đất? Bởi khu đất mà Cục dự trữ quốc gia Đông Bắc đang quản lý, sử dụng chưa có sự phân định ranh giới hành chính giữa 2 phường Minh Khai (quận Hồng Bàng) và phường Máy Tơ (quận Ngô Quyền). Cả Cục dự trữ quốc gia Đông Bắc và UBND 2 phường không biết chắc là khu đất của đơn vị này thuộc địa bàn phường nào.

Phó chủ tịch UBND quận Hải An Phạm Chí Bắc cho biết: Quận được thành lập gần chục năm. Nhưng nhiều năm qua, quận Hải An vẫn sử dụng hồ sơ, bản đồ ĐGHC cũ chuyển từ huyện An Hải và quận Ngô Quyền. Trong khi đó, do tốc độ đô thị hóa nhanh, nhiều dự án mở đường giao thông, xây dựng khu công nghiệp, khu đô thị,…được đầu tư xây dựng nên ĐGHC, hiện trạng sử dụng đất thay đổi. Số phường của quận tăng từ 6 lên 8 phường. Ranh giới giữa nhiều khu dân cư, trước đây, là bờ mương, bờ ruộng. Nhưng nay, ruộng, mương bị san lấp, ranh giới cũ bị thay đổi, nhiều ngôi nhà, thửa đất nằm giữa 2 phường. Rồi, ranh giới giữa quận Ngô Quyền và quận Hải An còn một số vị trí khó xác định như khu vực ngã tư Nguyễn Bỉnh Khiêm với đường Lê Hồng Phong,…Sự thiếu rõ ràng về địa giới ảnh hưởng công tác quản lý của các cấp chính quyền, đặc biệt việc giải quyết các vấn đề đền bù, giải phóng mặt bằng. Đây cũng là thực trạng chung của nhiều địa bàn khác. Những khó khăn này được khắc phục với việc thực hiện phương án kinh tế kỹ thuật thành lập hồ sơ, bản đồ ĐGHC của thành phố, do Sở Nội vụ làm chủ đầu tư. Sở chủ trì cùng các sở, ngành, UBND các cấp tổ chức hiệp thương, xác định, điều chỉnh mốc ĐGHC. Toàn bộ hệ thống mốc ĐGHC đều được kiểm tra thực địa, lập biên bản mô tả, chia đoạn hợp lý. Đặc biệt, các mốc ĐGHC đều được đo tọa độ, định vị GPS; các điểm, tuyến địa giới hành chính chưa rõ ràng hoặc đã mất đều được xử lý dứt điểm. Tuy nhiên, việc phân định ĐGHC còn nhiều việc phải làm.

Thực hiện phương án kinh tế kỹ thuật thành lập hồ sơ, bản đồ địa giới địa chính của thành phố, địa giới hành chính giữa 2 quận Hải An và Ngô Quyền được phân định.

Còn nhiều việc phải làm

Theo kết quả kiểm kê đất đai của Sở Tài nguyên-Môi trường năm 2010, trên địa bàn thành phố còn những khu vực sự phân định ĐGHC chưa rõ ràng giữa thành phố với các tỉnh Quảng Ninh, Hải Dương. Đó là 23,55 nghìn ha khu vực bãi nhà Mạc, khu vực phía Bắc đảo Cát Bà, chưa phân định rõ ĐGHC giữa thành phố với tỉnh Quảng Ninh. Do đó, trong đợt kiểm kê đất đai năm 2010, huyện Thủy Nguyên, huyện Cát Hải không kiểm kê phần diện tích này. ĐGHC giữa phường Đông Hải 1, Đông Hải 2 (quận Hải An) với các xã thuộc khu vực Hà Nam-Phong Cốc, huyện Yên Hưng (tỉnh Quảng Ninh). Trên bản đồ, ĐGHC được thể hiện bằng 2 đường, 1 đường theo quan điểm của thành phố Hải Phòng, 1 đường theo quan điểm của tỉnh Quảng Ninh. Ngoài ra, còn 161,05 ha đất khu vực giữa xã Đại Thắng, huyện Tiên Lãng với xã Quang Trung, huyện Tứ Kỳ (Hải Dương) chưa thống nhất về ĐGHC, song, trong UBND huyện Tiên Lãng đã kiểm kê phần diện tích này vào tổng diện tích tự nhiên của huyện. Thực tế thực hiện phương án kinh tế kỹ thuật thành lập hồ sơ, bản đồ ĐGHC, việc phân định ĐGHC giữa thành phố với các tỉnh Quảng Ninh, Hải Dương chưa được giải quyết dứt điểm. Việc xác định mốc ĐGHC bãi bồi ven biển còn hạn chế, công tác quản lý, khai thác phần diện tích này thiếu hiệu quả. Trong khi đó, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa diễn ra nhanh, nên một số mốc ĐGHC bị mất, hư hỏng, xê dịch, phong hóa, bồi lấp. Rồi tình trạng người dân lấn chiếm, làm sai lệch ĐGHC, gây khó khăn cho công tác quản lý về ĐGHC nói riêng cũng như quản lý hành chính nhà nước nói chung. Do đó, UBND thành phố cần sớm ban hành quy định về quản lý, sử dụng hồ sơ, bản đồ ĐGHC và mốc ĐGHC, đưa công tác quản lý ĐGHC đạt hiệu quả cao nhất.

Nguyên Mai