Những năm gần đây, đội ngũ cán bộ xã, phường của Hải Phòng ngày càng được trẻ hóa. Những đổi mới trong đội ngũ cán bộ xã, phường gần đây cho thấy sự chuyển biến mới về tư duy, nhận thức, đáp ứng yêu cầu, áp lực công việc ngày càng lớn ở cấp chính quyền gần dân.

Trẻ nhưng chưa thật sự chuẩn hóa

Kết quả quy hoạch cán bộ lãnh đạo cấp phường của quận Lê Chân giai đoạn đến năm 2015- 2020, có thể thấy số lượng người trẻ chiếm đa số. Theo đó, mỗi chức danh gồm Bí thư, Chủ tịch, Phó chủ tịch UBND phường đều được xây dựng bảo đảm đủ cơ cấu, độ tuổi. Trong đó, nhiều gương mặt ở độ tuổi 7x, 8x,  phần nhiều là 7x, người trẻ nhất sinh năm 1985. Còn những người 6x cũng phần lớn là nam. Về trình độ, cơ bản có bằng đại học, trình độ chính trị trung cấp và cao cấp; trình độ ngoại ngữ chủ yếu là tiếng Anh bằng A hoặc B và hầu hết đã qua các lớp bồi dưỡng về quản lý Nhà nước. Với cơ cấu này, đội ngũ cán bộ cấp phường ở quận Lê Chân có sự thay đổi đáng kể theo hướng trẻ hóa, số cán bộ nữ cũng nhiều hơn và trình độ cao hơn. Đó là theo quy hoạch. Còn trên thực tế, đây cũng chính là đội ngũ cán bộ hiện đang giữ các chức danh Bí thư, Chủ tịch, Phó chủ tịch hoặc thường trực Đảng ủy, cán bộ văn phòng, địa chính, kế toán, bí thư Đoàn Thanh niên… ở các phường. Sự trẻ hóa giúp hoạt động của các phường sôi động, tích cực và hiệu quả hơn, công việc “ chạy” hơn. Nhiều vấn đề thuộc thẩm quyền của phường được giải quyết nhanh hơn, từ GPMB tới giữ gìn trật tự VSMT, trật tự đường hè, bảo đảm ATGT; an ninh trật tự, tuyển quân, giải quyết các vấn đề xã hội…

Ở nhiều quận, huyện khác, số cán bộ xã, phường thuộc diện trẻ cũng nhiều hơn. Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ xã, phường phần nhiều được rèn luyện, trưởng thành từ thực tiễn, được điều động từ các ban, ngành, đoàn thể của quận, huyện xuống hoặc phấn đấu đi lên từ chính địa phương, nhưng ít người được đào tạo bài bản, chính quy, chủ yếu là lâu dần thành quen và tự học hỏi thêm. Xem xét kỹ, số có bằng đại học chính quy quá ít, chủ yếu là học tại chức. Trong khi đó, với điều kiện cơ chế phân cấp nhiều như hiện nay, cán bộ cấp phường, xã đang phải tiếp nhận, xử lý khối lượng công việc ngày càng nặng nề thuộc nhiều mảng khác nhau. Do chưa được đào tạo bài bản, ít được bồi dưỡng nghiệp vụ, việc nắm bắt thông tin chậm dẫn tới thiếu tính nhạy bén, linh hoạt trong xử lý công việc. Cũng không thể phủ nhận khi trình độ của đội ngũ cán bộ còn hạn chế, bị “ngợp” trước khối lượng và áp lực công việc, có lúc, có nơi hiệu quả thực thi công vụ còn thấp, gây bức xúc trong nhân dân, ảnh hưởng tới sự phát triển KTXH của địa phương. Đây cũng là một trong những nguyên nhân của nhiều việc không được giải quyết dứt điểm ngay tại cơ sở, giải quyết không thấu đáo và nảy sinh” bệnh kính chuyển”, cứ hơi khó là đẩy về cho quận và thành phố.

Cán bộ, công chức xã Ngũ Phúc (Kiến Thụy) làm thủ tục chính sách cho nhân dân phương.

Quan trọng là có nguồn

Cấp phường, xã đang là một “mặt trận” khá nóng bỏng, đòi hỏi chất lượng đội ngũ cán bộ ngày càng cao hơn. Theo Phó bí thư Đảng uỷ xã Thuận Thiên (Kiến Thụy), việc quy hoạch cán bộ theo tiêu chuẩn mới (NQ 02) rất khó khăn. Yêu cầu mỗi chức danh phải quy hoạch 2-3 cán bộ hay một cán bộ quy hoạch vào 2-3 chức danh, song xã không có nguồn. Phần lớn cán bộ của xã hiện nay trình độ đại học tại chức hoặc trung cấp chuyên môn. Tiêu chuẩn cán bộ phải học đại học chính quy rất khó bảo đảm. Thanh niên trẻ có bằng đại học chính quy không muốn về quê làm việc vì thu nhập thấp, không được bố trí vị trí phù hợp, do hết biên chế công chức phải làm hợp đồng, chủ yếu làm công việc văn phòng. Đây cũng là ý kiến của bà Ngô Thị Hương Sen, Trưởng Ban Dân vận Huyện ủy Kiến Thụy. Hiện ở nhiều hội nông dân, MTTQ cấp xã có tình trạng cấp phó lớn tuổi hơn cấp trưởng, nguyên nhân là do không tìm được cán bộ để quy hoạch và không có lớp cán bộ kế cận.

Bí thư Đảng uỷ xã Tân Phong (Kiến Thụy) phản ánh sự bất cập trong xét tuyển và thi tuyển cán bộ, công chức ở xã. Việc xét đối tượng cán bộ để thi tuyển theo yêu cầu và nhu cầu sử dụng cán bộ của xã, tuy nhiên, sau khi thi xong, việc xét tuyển lại theo điểm từ cao xuống thấp. Do đó, cán bộ của xã cho các chức danh thiếu. Ở Tân Phong thiếu 5 chức danh cán bộ kế cận, đề xuất để xét thi tuyển là 5 theo yêu cầu sử dụng của địa phương. Sau khi thi tuyển, chỉ được xét 2, còn thiếu 3 chức danh. Nhiều cán bộ phải chờ hàng chục năm mới được thi tuyển nhưng lại không được xét tuyển. Lãnh đạo xã đề nghị, công tác tổ chức cán bộ ở khu vực nông thôn có những khó khăn đặc thù, khó có nguồn kế cận, vì vậy cần có sự linh động. Việc đào tạo cán bộ nguồn về cho xã cũng có nhiều bất cập. Trước khi đưa cán bộ nguồn về cho xã, chưa biết kết quả đào tạo thế nào, chức danh công việc gì phù hợp nhưng thành phố và huyện đã yêu cầu địa phương để trống 2 chức danh (vị trí kế cận) để chờ đón cán bộ lớp đào tạo nguồn. Trong suốt 2 năm chờ đợi, xã bỏ trống vị trí để sắp xếp cán bộ hiện có, bó tay trong nhiều hoạt động. Khi 1 cán bộ trẻ qua lớp đào tạo nguồn về lại không thể bố trí ngay vào vị trí cán bộ chủ chốt vì thiếu kinh nghiệm, nên phải bố trí vào công việc văn thư, thống kê hoặc làm ở bộ phận “một cửa”. Những bất cập này trong cơ chế tuyển dụng, bố trí và cả đãi ngộ đối với đội ngũ cán bộ xã, phường cần sớm được khắc phục mới có thể đáp ứng yêu cầu chất lượng công việc ngày càng cao. 

                                                                               Hồng Thanh- Kim Oanh