(Trích Phát biểu của Chủ tịch UBND  thành phố Dương Anh Điền tại kỳ họp thứ 4, HĐND thành phố khoá 14)

…Trong quá trình chuẩn bị và qua  3 ngày làm việc  các đại biểu HĐND và cử tri thành phố cơ bản đồng tình với Báo cáo của UBND thành phố và thống nhất nhận định: 6 tháng đầu năm 2012 thành phố chúng ta triển khai thực hiện Nghị quyết của Thành ủy và Nghị quyết của HĐND thành phố trong bối cảnh có nhiều khó khăn đặc biệt gay gắt, cả khách quan và chủ quan, cả từ bên trong và bên ngoài, cả những khó khăn tồn tại từ lâu và những khó khăn mới phát sinh. Song, Đảng bộ, chính quyền, quân dân thành phố ta tăng cường đoàn kết, nỗ lực phấn đấu cao, kinh tế thành phố vẫn tăng trưởng ở mức cao hơn bình quân chung cả nước 1,55 lần, an sinh xã hội được bảo đảm, giữ vững quốc phòng – an ninh, chính trị xã hội ổn định.

Khó khăn gay gắt vừa qua làm cho chúng ta thấy rõ mình hơn, rõ cả mặt mạnh và mặt yếu, là dịp tốt để chúng ta thẩm định, kiểm chứng mô hình kinh tế, cơ cấu kinh tế, cách thức tăng trưởng, và nhất là cách thức thành phố chúng ta đối phó với những bất trắc khó lường của nền kinh tế thị trường, khi thành phố Hải Phòng từ lâu là 1 bộ phận gắn bó hữu cơ với nền kinh tế cả nước và khi thành phố chúng ta hội nhập rất sâu vào kinh tế thế giới.

Kết quả tổng hợp ý kiến của các vị đại biểu HĐND và cử tri cho thấy nổi lên 2 vấn đề: tăng trưởng GDP và tốc độ tăng thu ngân sách trên địa bàn không đạt kế hoạch và thấp hơn nhiều năm trước, đang được quan tâm và cần được xem xét, nhìn nhận một cách đúng đắn, làm rõ nguyên nhân và chỉ ra phương hướng khắc phục.

Hai nội dung trên được đề cập tại Báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội, quốc phòng – an ninh 6 tháng đầu năm, phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2012 của UBND thành phố; và được Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố giải trình tại phiên họp chiều 18-7-2012; tại phát biểu này tôi xin được làm rõ hơn một số vấn đề sau:

Với mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, không đặt nặng vào tăng trưởng, hay nói cách khác là chấp nhận tăng trưởng ở mức hợp lý, để chuẩn bị cho giai đoạn phát triển với tốc độ cao nhưng bền vững trong những năm tới, Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ chỉ đạo các biện pháp tài khóa và tiền tệ chặt chẽ, cắt giảm đầu tư công, duy trì lãi suất các tổ chức tín dụng ở mức cao để giảm cung tiền và tổng phương tiện thanh toán trong 2 năm liên tiếp là năm 2011 và 2012. Kinh tế thế giới phục hồi chậm, ảnh hưởng rất tiêu cực đến kinh tế thành phố, nhất là 2 ngành kinh tế chủ lực là đóng mới, sửa chữa tàu thủy và vận tải biển quốc tế.

Xuất phát từ điều kiện tự nhiên của thành phố, trải qua 1 thời gian dài trong lịch sử, cơ cấu kinh tế thành phố được hình thành với tỷ trọng các ngành sản xuất xi măng, sắt thép, đóng tàu, giày dép chiếm tỷ trọng khoảng trên 40% trong sản xuất công nghiệp; vận tải biển, thu hải quan chiếm tỷ trọng khá lớn trong lĩnh vực dịch vụ; sản xuất nông nghiệp chỉ chiếm tỷ trọng dưới 10 % trong tổng GDP của thành phố, cơ cấu kinh tế này rất nhạy cảm với những điều chỉnh chính sách vĩ mô và những biến động của kinh tế thế giới.

Trong bối cảnh chung rất khó khăn đó, mặc dù Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ kịp thời có những điều chỉnh lớn về chính sách ( giảm lãi suất ngân hàng, ban hành Nghị quyết 29 của Quốc hội, Nghị quyết 13 của Chính phủ về giảm, giãn thuế), Thành ủy, HĐND, UBND thành phố tăng cường chỉ đạo, các tổ đại biểu HĐND tổ chức nhiều cuộc giám sát, cộng đồng doanh nghiệp có nhiều cố gắng, song tăng trưởng GDP và thu ngân sách chỉ đạt thấp, là điều có thể hiểu được.

6 tháng qua, thành phố chúng ta dưới sự lãnh đạo của Thành ủy, sự giám sát của HĐND và điều hành của UBND thành phố bình tĩnh xử lý các khó khăn, tập trung khai thác các tiềm năng, lợi thế để tạo lập cục diện mới, để vừa tích cực thực hiện nhiệm vụ của năm 2012, vừa chuẩn bị cho bước phát triển mạnh mẽ của thành phố trong 1 vài năm tới. Với tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, toàn Đảng bộ, chính quyền, quân dân thành phố, các sở, ban, ngành, đoàn thể, quận huyện và cơ sở triển khai rất nhiều công việc và đạt được những kết quả nổi bật sau đây:

1/ Đã nghiêm túc tổ chức các nội dung của Năm chủ đề “ Đô thị và an toàn giao thông” theo Nghị quyết của Thành ủy, HĐND thành phố và thu được kết quả bước đầu, rõ nét, thực chất. Việc quản lý trật tự hè đường bước đầu khắc phục được tình trạng “ ném đá ao bèo”, “ đầu voi đuôi chuột”; với sự tích cực, trách nhiệm của các sở chuyên ngành, của lực lượng công an, các quận, phường, nhất là cố gắng của các Tổ quản lý trật tự đô thị phường, nhiều đường phố được sắp xếp ngăn nắp, trật tự hơn và được duy trì. Tai nạn giao thông giảm cả 3 tiêu chí, bớt đi thiệt hại không đáng có cho người dân và xã hội.

(Có ý kiến đại biểu HĐND thành phố là các lực lượng chức năng lập nhiều trạm kiểm soát, xử phạt nhiều… Xin tiếp thu, nghiên cứu để có điều chỉnh phù hợp, song phải khẳng định: Tăng cường xử phạt là chỉ đạo của Chính phủ, Ban Chỉ đạo An toàn giao thông quốc gia, Ban An toàn giao thông thành phố, là 1 biện pháp rất quan trọng làm giảm mạnh tai nạn giao thông )

2/ Phát huy kết quả tốt về thu hút vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài, nhất là từ Nhật Bản của năm 2011, thành phố chúng ta tranh thủ sự lãnh đạo, giúp đỡ của các đồng chí lãnh đạo Trung ương, các bộ, nắm bắt thời cơ, đổi mới công tác xúc tiến đầu tư, tháo gỡ khó khăn cho việc giải phóng mặt bằng, tập trung cao thời gian, công sức, chỉ đạo quyết liệt, nên thu hút được gần 1 tỷ đô la Mỹ, chủ yếu là các dự án sản xuất công nghiệp lớn, công nghệ hiện đại từ các tập đoàn hàng đầu thế giới của Nhật Bản, tạo giá trị gia tăng cao, không gây ô nhiễm môi trường, đưa Hải Phòng là 1 trong 2 địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Điều đáng suy nghĩ ở đây là, thu hút vốn FDI là một việc khó, phức tạp, thể hiện năng lực cạnh tranh trong nước và quốc tế của cả thành phố, trong khi cả nước thu hút vốn FDI giảm 30% so cùng kỳ thì thành phố ta lại tạo ra tăng trưởng mạnh tới hơn 300 %. Kết quả này làm chúng ta vui mừng, phấn khởi và càng tin tưởng vào khả năng của chính mình và tương lai của thành phố.

3/ Trong khi nhiều ngành sản xuất không đạt kế hoạch thì sản xuất nông nghiệp nổi lên là một điểm sáng với kết quả nổi bật là năng suất lúa cao nhất từ trước đến nay và Hải Phòng là 1 trong 2 địa phương dẫn đầu miền Bắc về năng suất lúa. Thắng lợi của sản xuất nông nghiệp, ngoài 1 số thuận lợi về thời tiết, song chủ yếu là nỗ lực chủ quan của bà con nông dân, sự chỉ đạo quyết liệt của các huyện, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về mùa vụ, giống lúa, áp dụng gieo sạ trên diện rộng, góp phần quan trọng bảo đảm an sinh xã hội và ổn định chung của cả thành phố.

4/Chúng ta đều biết cảng Hải Phòng giữ vị trí rất quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của Hải Phòng và cả miền Bắc, mặc dù được Trung ương và thành phố rất quan tâm chỉ đạo, đầu tư, song trong nhiều năm luồng vào cảng vẫn chưa đạt độ sâu – 7,2 m như thiết kế, thêm vào đó hệ thống đường vào cảng vốn được quy hoạch cho 8,5 triệu tấn hàng/năm, bị quá tải nghiêm trọng khi lượng hàng đã gần 50 triệu tấn/năm, trở thành một điểm nghẽn lớn về hạ tầng đối với kinh tế thành phố và cả nước. Với tinh thần chủ động cao, thành phố lập dự án, đầu tư kinh phí địa phương để cải tạo đường 356, báo cáo Chính phủ, Bộ Giao thông - Vận tải để đầu tư kinh phí cải tạo luồng tàu đạt chuẩn thiết kế. Nếu không có biến động bất thường thì trong năm nay, khi hoàn thành dự án vét luồng tàu, nâng cấp đường 356 và được phép của Bộ Giao thông - Vận tải, cảng Hải Phòng có thể tiếp nhận tàu biển 5,5 vạn tấn giảm tải, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp cảng và vận tải, làm cho thành phố chúng ta ngày càng xứng đáng và khẳng định mạnh mẽ vị thế của thành phố cảng, cửa chính ra biển của miền Bắc, tăng tính hấp dẫn trong thu hút các dự án lớn vào thành phố.

5/ Tại kỳ họp thứ 3 HĐND thành phố Khóa 14 tổ chức vào cuối tháng 12 năm 2011, đông đảo cử tri và các vị đại biểu HĐND thành phố đã không hài lòng về tình trạng dạy thêm, thu thêm không đúng quy định và yêu cầu phải tạo sự chuyển biến. 6 tháng đầu năm 2012, các cấp, ngành của thành phố chúng ta, nhất là Sở Giáo dục và Đào tạo nghiêm túc thực hiện chỉ đạo của Thành ủy, HĐND thành phố, triển khai nghiên cứu, khảo sát, ra các quy định để quản lý, quy trách nhiệm của người đứng đầu nên vấn đề nhức nhối về dạy thêm, thu thêm có chuyển biến bước đầu tích cực, được cử tri và dư luận ghi nhận, đồng tình.

6/ Mặc dù đạt được nhiều thành tựu trong phát triển kinh tế, vị thế của thành phố ngày càng được khẳng định, song người dân thành phố chúng ta mong muốn việc xây dựng hình ảnh Hải Phòng, thương hiệu Hải Phòng, lòng tự hào là công dân Hải Phòng phải được đặt ra một cách nghiêm túc, phải được thực sự quan tâm và phải được chuyển biến 1 cách thực chất. Chính vì vậy, mặc dù gặp vô vàn khó khăn về kinh nghiệm, nguồn kinh phí hạn hẹp, thời gian chuẩn bị ngắn… song thực hiện Nghị quyết của Thành ủy và Nghị quyết của HĐND thành phố, cùng sự nỗ lực cao, nhiệt huyết của các cấp, ngành, đoàn thể, sự nhiệt tình hưởng ứng của người dân thành phố, các doanh nghiệp, trình độ chuyên môn của Công ty tổ chức sự kiện, của Tổng đạo diễn, Lễ hội “ Hoa Phượng đỏ” lần thứ nhất thành công tốt đẹp, tạo thêm niềm phấn khởi, tự hào của người dân thành phố, tạo thuận lợi cho du lịch thành phố phát triển.

UBND thành phố tán thành với ý kiến của các vị đại biểu HĐND thành phố và đông đảo cử tri là, bên cạnh những chuyển biến tích cực, thành phố chúng ta cũng còn nhiều khuyết điểm, yếu kém.

1/ Điều làm tất cả chúng ta trăn trở, suy nghĩ là, vì sao bên cạnh số đông cán bộ, công chức trong bộ máy chính quyền lăn lộn, trách nhiệm, cống hiến hết mình cho công việc, có trình độ chuyên môn cao, còn một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức thiếu năng động, sáng tạo, kỷ cương hành chính không nghiêm, thờ ơ, vô cảm trước những yếu kém, tồn tại của địa phương, đơn vị và sự bức xúc của người dân, doanh nghiệp, ngại va chạm, né tránh, không quyết liệt trong giải quyết công việc ?

2/ Vì sao cải cách hành chính được quan tâm, đạt được những kết quả quan trọng, song tiếng kêu của người dân và doanh nghiệp vẫn nhiều, trong nhiều trường hợp các vướng mắc trong giải quyết các thủ tục hành chính lại là cản trở cho sự phát triển của thành phố. Phải chăng vấn đề ở chỗ là cải cách hành chính phải đồng bộ với tổ chức bộ máy, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, kiểm tra trách nhiệm công vụ và kịp thời xử lý, thay thế những người không hoàn thành nhiệm vụ ?

3/ Công tác quản lý đất đai, quản lý quy hoạch, quản lý tài nguyên khoáng sản, quản lý trật tự xây dựng, quản lý môi trường mặc dù được quan tâm, tổ chức tập huấn nâng cao trình độ, tổ chức nhiều đoàn thanh tra, xử lý kỷ luật nhiều cán bộ, công chức, thậm chí xử lý hình sự, song vẫn là lĩnh vực nhiều tồn tại, làm thiệt hại lợi ích của Nhà nước và của công dân, là mầm mống cho những bất ổn xã hội.

4/ Công tác bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, phức tạp, thường là chậm trễ, kéo dài. Ở đây có nguyên nhân từ những bất cập của Luật Đất đai và các quy định của các văn bản dưới luật, từ sự buông lỏng quản lý đất đai của một số cấp chính quyền trong 1 thời gian dài, có sự né tránh, phối hợp không tốt giữa một số ngành và cấp, từ sự thiếu công tâm, thạo việc của 1 bộ phận cán bộ, công chức, và có cả sự cố tình chống đối, trục lợi trái pháp luật từ công tác đền bù của một số hộ dân.

5/ Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân mặc dù được sự quan tâm lớn của Chính phủ, của Thành ủy, HĐND, UBND thành phố và các cấp,  ngành, song vẫn chậm dứt điểm. Người đứng đầu một số ngành, địa phương  chưa dành cho công tác này sự quan tâm thích đáng, còn để các cơ quan cấp trên đôn đốc nhắc nhở nhiều lần.

6/  Hải Phòng là đô thị loại 1, đô thị trung tâm cấp quốc gia, song việc tổ chức các địa điểm, các hoạt động vui chơi giải trí cho nhân dân còn chưa tốt, chưa đáp ứng được nhu cầu của nhân dân, nhất là cho thanh niên, thiếu niên, là một trong các nguyên nhân phát sinh các tệ nạn xã hội.

Thành phố chúng ta đã đi qua nửa chặng đường đầy khó khăn của năm 2012. Nhiệm vụ còn lại của năm 2012 rất nặng nề và cũng đầy khó khăn, phức tạp; song chúng ta cũng có những thuận lợi, thời cơ mới. UBND thành phố đã báo cáo Thành ủy và tại kỳ họp này, UBND thành phố đề nghị HĐND thành phố không điều chỉnh các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, mà động viên toàn thành phố nỗ lực phấn đấu đạt kết quả ở mức cao nhất.

Báo cáo của UBND thành phố nêu các bổ khuyết nhiệm vụ, giải pháp trong 6 tháng cuối năm. Qua tiếp thu ý kiến của các cử tri và các vị đại biểu HĐND thành phố, tôi xin nhấn mạnh vào một số giải pháp sau đây:

1/ Tập trung cao cho công tác chính trị tư tưởng, sử dụng đồng bộ các hình thức, biện pháp để làm cho toàn Đảng bộ, chính quyền, quân dân thành phố tăng cường đoàn kết, nhất trí, thống nhất cao, thấy hết khó khăn, thuận lợi, nhất là những tiềm năng chưa được phát huy, đặc biệt là tiềm năng sáng tạo còn rất to lớn của thành phố chúng ta để tháo gỡ khó khăn, tạo ra nhiều cơ hội phát triển.

2/ Tăng cường đối thoại, rà soát, phân loại các khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp để có biện pháp tháo gỡ phù hợp, hiệu quả; nhất là các vướng mắc trong tiếp cận vốn, tiếp cận đất đai, thị trường, từ các thủ tục hành chính, từ việc áp dụng các quy định của pháp luật. Xem đây là một giải pháp chủ yếu để thúc đẩy tăng trưởng GDP, tăng thu ngân sách và tạo thêm việc làm cho người lao động. Đồng thời cần nắm chắc tình hình, phòng ngừa các tác động tiêu cực do nợ xấu của các ngân hàng, và từ việc thay đổi pháp nhân không đúng quy định của các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ.

3/ Nhiệm vụ thu ngân sách đang gặp khó khăn lớn. Trước kỳ họp này, UBND thành phố dành nhiều thời gian để làm rõ thực trạng, chỉ ra các nguyên nhân và giải pháp. Tại kỳ họp, nhiều vị đại biểu và khách mời  đóng góp nhiều ý kiến, chỉ ra các nguồn thu còn bỏ sót, chỉ ra trách nhiệm của một số cấp, ngành, một bộ phận cán bộ, công chức chưa làm hết trách nhiệm trong thu ngân sách; kiến nghị các giải pháp để thu đúng, thu đủ. UBND thành phố xin tiếp thu và cảm ơn các ý kiến xác đáng đó. Thu ngân sách từ đấu giá đất là nguồn thu rất quan trọng và đang gặp khó khăn. Quan điểm của UBND thành phố là cần khuyến khích, động viên, tạo thuận lợi cho các cấp, ngành đẩy mạnh đấu giá quyền sử dụng đất để tăng thu ngân sách. Song cũng cần thận trọng, quản lý chặt chẽ bởi đất đai là tài sản lớn của toàn dân, của Nhà nước; việc đấu giá được bao nhiêu ha đất là quan trọng, song quan trọng hơn là chúng ta thu được bao nhiêu tiền từ 1 m 2   đất mang ra đấu giá và không để xảy ra các hậu quả phức tạp.

4/ Tập trung cao cho thu hút đầu tư, nhất là đầu tư từ Nhật Bản, tận dụng ở mức cao nhất thời cơ thu hút đầu tư mà thành phố tạo lập được, nhất là những dự án lớn có tính đột phá về quy mô, công nghệ, thu ngân sách, tạo việc làm. Chủ động thúc đẩy hình thành khu công nghiệp phụ trợ cho các nhà đầu tư Nhật Bản; Hoàn thành việc xây dựng, sửa chữa và đưa Cầu Rào 2, Cầu Bính vào sử dụng trong năm 2012.

Để thực hiện được những nhiệm vụ này phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Song điều rất quan trọng ở đây là phải làm tốt hơn nữa công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị sẵn mặt bằng sạch để thu hút càng nhiều càng tốt các dự án đầu tư theo đúng định hướng ưu tiên của thành phố.

5/  6 tháng cuối năm phải tạo chuyển biến rõ rệt trong giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhất là các vụ khiếu nại, tố cáo tồn đọng từ lâu; các sở, ngành, địa phương phải bố trí đủ con người, phương tiện, thời gian, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, làm thật tốt công tác hồ sơ, xem đây là điều kiện để giải quyết chặt chẽ, triệt để, đúng pháp luật các vụ khiếu nại, tố cáo; đồng thời cần coi trọng, làm thật tốt công tác đối thoại, thuyết phục theo phương châm “ biến đại sự thành tiểu sự, biến tiểu sự thành vô sự”, không để kẻ xấu lợi dụng kích động làm mất ổn định chính trị - xã hội thành phố.

6/ Thành phố chúng ta giành được  vụ mùa bội thu, góp phần to lớn vào thành tích chung của ngành sản xuất nông nghiệp. Vui mừng với thắng lợi, nhưng không được chủ quan, thỏa mãn, bởi so với yêu cầu thì sản xuất nông nghiệp của Hải Phòng còn nhiều việc phải làm. Ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các huyện phải đặt quyết tâm thực hiện nhiệm vụ kế hoạch 2012 ở mức cao nhất. Theo đó, phải chỉ đạo gieo cấy vụ mùa ở thời vụ tốt nhất và tạo thuận lợi về thời gian, diện tích gieo trồng cho vụ Đông, tích cực áp dụng khoa học, công nghệ, đổi mới giống cây trồng, vật nuôi theo hướng tăng cao giá trị, tích cực chuẩn bị để sớm cơ giới hóa toàn bộ các khâu, các loại công việc của sản xuất nông nghiệp; chủ động phòng, chống lụt bão; triển khai theo đúng kế hoạch Chương trình xây dựng nông thôn mới.

7/ Tình hình thành phố vẫn tiềm ẩn nhiều vấn đề phức tạp, tình hình Biển Đông đang có những phức tạp mới, thành phố chúng ta cần theo dõi chặt chẽ tình hình, dự kiến các tình huống xấu để chủ động có các kế hoạch bảo đảm  quốc phòng – an ninh, phòng, chống tệ nạn xã hội, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, giữ vững môi trường ổn định để thành phố phát triển.

8/ Trong khi dồn sức cho hoàn thành kế hoạch năm 2012 ở mức cao nhất, thành phố chúng ta cũng phải khẩn trương chuẩn bị kế hoạch cho năm 2013 phù hợp với chỉ đạo của Chính phủ và thực tiễn thành phố theo hướng đến năm 2015 Hải Phòng cơ bản trở thành thành phố công nghiệp và dịch vụ cảng theo hướng văn minh, hiện đại. Đồng thời chúng ta cũng phải khẩn trương triển khai thực hiện các nghị quyết, đề án của HĐND thành phố thông qua tại kỳ họp này, và tích cực chuẩn bị để tổ chức thật tốt Năm du lịch quốc gia - Đồng bằng Sông Hồng 2013, xem đây là cơ hội tốt để đẩy mạnh chỉnh trang đô thị, xây dựng hình ảnh Hải Phòng và tạo cho du lịch thành phố động lực phát triển mới mạnh mẽ.