Nắng tháng 5 đã trải khắp non sông, nắng rực rỡ trên quảng trường Ba Đình nơi ngày nào Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên ngôn khai sáng nước, nắng ngan ngát hương sen Đồng Tháp Mười miền Nam thương nhớ Bác, và nắng đỏ hiên ngang đỉnh cột cờ Lũng Cú, nắng cuồn cuộn cùng sóng gió trùng khơi ngoài Trường Sa, Hoàng Sa chủ quyền đất nước…
Nắng rực hồng trải khắp, nắng ngời hương bởi những ngày này ta thiết tha nhớ Bác!
Nhớ ngày ấy Bác tìm đường cứu nước, khắc khoải đêm ngày nỗi vắng quê hương: Vật vã giữa đại dương cồn cào nghe biển gào biển thét, tưởng sông nước quê nhà sóng thao thức hằng đêm. Trong buồng tối ngõ Côngpoanh Pari Bác tráng phim làm ảnh, đây cảnh vật xứ người, đâu cảnh sắc quê hương? Bác quét tuyết, mồ hôi rơi thấm lạnh mà nao lòng nhớ hơi ấm ổ rơm, nhớ trưa hè gió đung đưa cánh võng. Người viết báo về những người cùng khổ, càng thương đồng bào mình sống lam lũ, lầm than… Bác trải qua bao đêm ngày như vậy nên ta hiểu vì sao Người như muốn reo lên khi được đọc Lênin: Cơm áo là đây, hạnh phúc là đây, đường đi cho dân tộc đây rồi; ta hiểu vì sao sau bao năm xa nước, Bác trở về đứng lặng giữa biên cương.
Ngày Tuyên ngôn độc lập, Bác đang đọc thì Người chợt hỏi: “Đồng bào nghe tôi nói rõ không?”- Câu hỏi ấy không có trong văn bản, ngoài cả điều được Người định trước nhưng gần gũi, thân thương và ấm bao lòng.
 |
| Tháng Năm trên quảng trường Nhà hát thành phố. |
Nhớ những ngày ở chiến khu Việt Bắc, Bác lội suối băng rừng, lên núi xem trận địa và tưới rau cùng trẻ, thương chiến sĩ đêm mưa thu rét mướt, làm thơ khuyên thanh niên, khen các cháu thiếu nhi. Những ngày cả nước hai miền cùng đánh Mỹ, Bác đi thăm xưởng thợ, thăm nơi ăn chốn ở dân nghèo, về nông thôn chống hạn, tới trận địa chia quà và động viên bộ đội, năm mới đến làm thơ chúc Tết mang niềm vui tới khắp mọi nhà.
Những trang văn Bác viết ở châu Âu làm run rẩy cả thực dân, đế quốc; những vần thơ của Bác về trăng, về nhành mai, về cái lạnh sương thu làm rung động bao tâm hồn thi sĩ. Ai cũng nghĩ Bác có thể thành nhà văn lỗi lạc, ai cũng tin Bác có thể thành nhà thơ kiệt xuất. Nhưng văn với thơ Người gác lại để lo cho dân tộc; trăng có vào cửa sổ đòi thơ, Bác cũng đành lỗi hẹn, hết việc nước việc quân lại lo cho chiến sĩ, lại nghĩ phải viết cho công nhân, phụ nữ, dân cày, phụ lão, thiếu nhi, viết sao cho mọi người dễ hiểu, viết sao cho Tết đến xuân về đồng bào thêm sức mới, chữ nghĩa hằng hà kết tinh lại thành những lời kêu gọi: “Không gì quý hơn độc lập, tự do”, “Tiến lên, toàn thắng ắt về ta”, “Bắc Nam sum họp xuân nào vui hơn”!
Đứng trước khó khăn Bác dặn chúng ta cười, khi vui sướng Bác bảo hãy đừng quên những ngày gian khổ. Và Bác đã làm gương trước hết. Chủ tịch nước với căn nhà mộc mạc, gối chiếc chăn đơn, lặng lẽ ngọn đèn, vườn cây ao cá, bữa Bác ăn không phí một quả cà, áo Bác mặc mong manh, chân Bác đi dép lốp; Bác hằng đêm thao thức nhớ miền Nam…
Bác đương đầu với cái chết ngay từ thời trẻ - cái chết tung sóng cuồng cuốn ra khỏi sàn tàu, cái chết lạnh như băng dập vùi nơi xứ lạnh, cái chết rình rập suốt ngày đêm tại chốn lao tù… - đương đầu với cái chết bao lần trên chông gai của con đường cách mạng nên Người không khiếp sợ. Người chỉ nghĩ và lo cho con cháu! Viết Di chúc để chẳng bao lâu sau sẽ vào cõi trường sinh Bác trong lòng thanh thản, viết vào một ngày tháng 5 và suốt mấy năm liền cứ đến ngày sinh của mình Bác đem ra sửa lại. Toàn dân mừng thọ Người, Người nghĩ đến toàn dân. Cái chết Bác không hề khiếp sợ nhưng ta tin âm thầm Bác khóc: Xa miền
… Hôm nay đây, tháng 5 này nắng trải khắp non sông. Ở cõi ấy trường sinh hẳn Bác rất vui vì đất trời đổi mới, nhưng chắc Bác cũng ưu tư vì nhiều điều Bác dặn cháu con chưa làm được.
Thưa Bác! Con tàu Việt Nam qua nghìn trận phong ba đang đến đích vì cháu con có Bác - người thuyền trưởng từng vượt trăm dặm sóng, người chiến sĩ từng qua nghìn trận đánh, người Cộng sản trung kiên và bất khuất, người bình dân trong cuộc sống hằng ngày. Thưa Bác! Học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người, chúng con đang siết chặt tay nhau, quyết tâm sửa những điều lầm lỗi, quyết tâm theo con đường đổi mới, cho hôm nay và cho cả mai sau.
Tùy bút của:
LƯU VĂN KHUÊ